Iran Occupational Health Journal

fa چالشها و راهبردهای مدیریت سلامت شغلی کارکنان حوزه سلامت در شرایط بحرانی Challenges And Strategies for Managing Occupational Health of Healthcare Workers in Crisis Situations بهداشت محیط کار Workplace Health پژوهشي Research زمینه و هدف: بحران ‌های بهداشتی و درمانی، به ‌ویژه در سال ‌های اخیر، چالش‌ های گسترده ‌ای را برای سلامت شغلی کارکنان حوزه سلامت ایجاد کرده ‌اند. فشار کاری بالا، مخاطرات شغلی، کمبود منابع و ضعف مدیریت سازمانی می ‌تواند سلامت جسمی و روانی کارکنان را به‌ طور جدی تهدید کند. این مطالعه با هدف تبیین چالش‌ها و راهبردهای مدیریت سلامت شغلی کارکنان حوزه سلامت در شرایط بحرانی انجام شد. روش‌ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. داده‌ ها از طریق مصاحبه ‌های نیمه ‌ساختاریافته با 32 نفر از مدیران، کارشناسان بهداشت حرفه ‌ای و کارکنان حوزه سلامت جمع ‌آوری گردید و نمونه ‌گیری به ‌صورت هدفمند تا دستیابی به اشباع داده ‌ها ادامه یافت. تحلیل داده‌ ها بر اساس چارچوب تحلیل محتوای کیفی Graneheimو Lundman انجام شد و یافته ‌ها در چارچوب مفهومی جامع مدیریت بحران و تاب ‌آوری سازمانی سازمان‌ دهی و تفسیر شدند. یافته‌ها: تحلیل داده ‌ها منجر به شناسایی چندین مقوله اصلی شد که مهم ‌ترین آن‌ ها شامل فشار کاری و فرسودگی شغلی، نگرانی درباره سلامت فردی و خانواده، کمبود نیروی انسانی و تجهیزات حفاظتی استاندارد، فرهنگ سازمانی حمایتی ناکافی، ضعف آموزش‌ های تخصصی پیش از بحران، نبود برنامه‌ های آموزشی کاربردی، فقدان سیستم ‌های بازخورد موثر، ضعف هماهنگی بین واحدها و کمبود حمایت‌ های روانی بود. این عوامل موجب کاهش آمادگی کارکنان، افزایش احساس ناامنی و ناتوانی، تضعیف تاب‌ آوری فردی و سازمانی و کاهش اثربخشی مدیریت بحران شده بودند. نتیجه‌گیری: یافته‌ های این مطالعه نشان می‌دهد که مدیریت سلامت شغلی کارکنان در شرایط بحرانی نیازمند رویکردی جامع، پیشگیرانه و چندبعدی است. تامین منابع انسانی و تجهیزات حفاظتی، تقویت فرهنگ سازمانی حمایتی، توسعه آموزش‌ های مبتنی بر سناریو، استقرار سیستم‌ های بازخورد و یادگیری سازمانی، ارایه حمایت‌ های روانی و بهبود هماهنگی بین‌ بخشی، از مهم ‌ترین راهبردهای ارتقای سلامت شغلی و تاب‌ آوری نظام سلامت در بحران ‌ها محسوب می ‌شوند. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای برنامه ‌ریزی و سیاست‌ گذاری موثر در حوزه سلامت شغلی کارکنان حوزه سلامت در مواجهه با بحران‌ های آینده باشد.   <div id="gtx-trans" style="position: absolute; left: 656px; top: 509.448px;"><div class="gtx-trans-icon"></div></div> Abstract: Background and Objective: Health crises, particularly in recent years, have posed significant challenges to the occupational health of healthcare workers. High workloads, occupational hazards, resource shortages, and weak organizational management can seriously threaten the physical and mental well-being of staff. This study was conducted with the aim of elucidating the challenges and strategies for managing the occupational health of healthcare workers in crisis situations. Method: This qualitative study was conducted in 2025 using conventional content analysis. data were collected through semi-structured interviews with 32 participants, including managers, occupational health experts, and healthcare staff. Purposive sampling continued until data saturation was achieved. Data analysis was performed based on the Graneheim and Lundman framework for qualitative content analysis, and the findings were organized and interpreted within a comprehensive conceptual framework of crisis management and organizational resilience. Results: The data analysis led to the identification of several main categories, the most prominent of which included workload and occupational burnout, concerns regarding personal and family health, shortages of human resources and standard protective equipment, insufficient supportive organizational culture, weaknesses in pre-crisis specialized training, absence of practical training programs, lack of effective feedback systems, poor inter-unit coordination, and inadequate psychological support. These factors contributed to reduced staff preparedness, heightened feelings of insecurity and incapacity, weakened individual and organizational resilience, and diminished effectiveness of crisis management. conclusion: The findings of this study indicate that managing the occupational health of healthcare workers in crisis situations requires a comprehensive, preventive, and multidimensional approach. Ensuring adequate human resources and protective equipment, strengthening a supportive organizational culture, developing scenario-based training, implementing effective feedback and organizational learning systems, providing psychological support, and improving interdepartmental coordination are among the key strategies for enhancing occupational health and the resilience of the healthcare system during crises. The results of this study can serve as a foundation for effective planning and policymaking regarding the occupational health of healthcare workers in the face of future crises.   سلامت شغلی, مدیریت بحران, چرخه مدیریت بحران, کارکنان حوزه سلامت, تاب‌آوری سازمانی Occupational health, Crisis management, Healthcare workers, Organizational resilience 193 228 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4444-1&slc_lang=fa&sid=1 Marziye Hadian مرضیه هادیان hadian.hsm@gmail.com 13600319475328460046649 13600319475328460046649 No 1. Health Management and Economics Research Center, Health Management Research Institute, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Mohammad Reza Jabbari Khanbebin محمدرضا جباری خان ببین nouri.mn@iums.ac.ir 13600319475328460046650 13600319475328460046650 No 1. Health Management and Economics Research Center, Health Management Research Institute, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran 2. Department of Health, Safety, and Environment (HSE) Engineering, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. Mohsen Nouri محسن نوری m61noori@gmail.com 13600319475328460046651 13600319475328460046651 Yes 1. Health Management and Economics Research Center, Health Management Research Institute, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Zahra Nouri زهرا نوری Noorizahra423@gmail.com 13600319475328460046652 0009-0004-8825-1417 No Spiritual Health Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Ali movahedi علی موحدی a.movahedi.270@gmail.com 13600319475328460046653 0009-0000-5054-184x No Spiritual Health Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Alireza Khajeh-Amiri علیرضا خواجه امیری a_khajehamiri@yahoo.com 13600319475328460046654 13600319475328460046654 No 1. Toxicology Research Center, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran 2. Biomaterials and Medicinal Chemistry Research Center, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran