جستجو در مقالات منتشر شده



دکتر پروین نصیری، دکتر محمدرضا منظم، خانم سمیه فرهنگ دهقان،
دوره ۱۰، شماره ۱ - ( ۲-۱۳۹۲ )
چکیده

زمینه و هدف: صدا خطر شغلی معمول در گستره وسیعی از محیط های کاری بخصوص صنایع نفت و گاز و شرکتهای مرتبط محسوب می شود.

روش بررسی:در فاز اول این مطالعه ، صداسنجی محیطی طبق متد استاندارد ISO۹۶۱۲ انجام و در فاز بعدی آن دزیمتری کوتاه مدت بمدت دو ساعت بهنگام حضور افراد در سایت صورت گرفت . سپس مقدار حاصله به دز ۴ ساعت تبدیل و در نهایت از عدد حاصله بهمراه تراز معادل اندازه گیری شده در اتاق استراحت استفاده گردید تا تراز معادل ۸ ساعته تعیین شود.

یافته ها: با مقایسه نتایج بدست آمده مشخص گردید که واحد هوا ازمجموع سه واحد آب ، هوا و نیروگاه با میانگین تراز فشار صوت ۸۸,۸۹ دسی بل Aو بخش فشرده سازی آن با میانگین تراز فشار صوت ۹۳.۲۸ دسی بل Aدر بین سایر قسمتهای این مجتمع از تراز لحظه ای بالاتری برخوردار هستند. نتایج حاصل از دزیمتری این واحد نیز موید همین مطلب است که واحد هوا یکی از حادترین شرایط را از دیدگاه آلودگی صوتی در بین واحد های دیگر دارا می باشد.

 نتیجه گیری: در کل مجتمع حدود ۸,۸ % از مجموع ایستگاههای اندازه گیری در محدوده خطر و بیش از ۷۴% از آنها در محدوه احتیاط قرار داشت که همگی این مطالب ضرورت شناسایی منابع اصلی صدا ساز و اولویت بندی بخشهای مختلف این مجتمع جهت اجرای طرح های کنترل آلودگی را تایید می نماید


زهرا جعفری، ریحانه توفان، مریم آقاملایی، سعید اسدملایری، شادی رحیم زاده، مهدیه اسماعیلی،
دوره ۱۱، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۹۳ )
چکیده

  زمینه و هدف: نوفه یا صدای محل کار از علل عمده ایجاد کم شنوایی و وزوزگوش است. در مطالعه حاضر، ضمن بررسی ویژگی های آکوستیکی وزوز، ارتباط آنها با کم شنوایی و عصبانیت افراد بررسی گردید.

  روش بررسی: مطالعه حاضر روی ۵۶ کارگر مرد در محدوده سنی۴۰ تا ۵۶ سال، شامل ۲۸ فرد دچار وزوزگوش و کم شنوایی با سابقه طولانی کار در محیط با نوفه بیش از حد مجاز و ۲۸ فرد شاهد همگن با شنوایی هنجار انجام شد. کم شنوایی افراد از نوع حسی-عصبی نزولی در حد متوسط و متقارن در دو گوش بود. ویژگی های آکوستیکی و تاثیرات وزوزگوش از طریق تاریخچه گیری پرسیده شد و آزمون معاینه مختصر وضعیت شناختی برای کلیه افراد انجام شد.

  یافته ها: زیر و بمی صدای وزوز اکثر افرد در محدوده فرکانس های بالا، بلندی وزوز بیشتر در حد متوسط، نوع وزوز ممتد و بیشتر با بلندی ثابت، آزاردهندگی وزوز بیشتر در حد متوسط تا زیاد، و وزوز بیش از همه بر خواب و تمرکز افراد تاثیر داشت. بین آستانه شنوایی در فرکانس ۴۰۰۰ هرتز و مشخصات آکوستیکی وزوز، ارتباط معناداری وجود داشت (۰۰۲/۰> p ). همچنین وزوزگوش در تقویت شخصیت عصبانی در افراد، موثر بود (۰۴۷/۰> p ). بین دو گروه در امتیاز آزمون معاینه مختصر وضعیت شناختی، اختلاف معناداری مشاهده شد (۰۲۵/۰> p ).

  نتیجه گیری: مطالعه حاضر، تاثیر کم شنوایی و وزوزگوش بر شناخت، و ارتباط مشخصات آکوستیکی وزوز با میزان کم شنوایی و تقویت عصبانیت در افراد در معرض صدای محیط کار را نشان داد.


رستم گلمحمدی، محسن علی آبادی، ابراهیم درویشی،
دوره ۱۱، شماره ۲ - ( ۳-۱۳۹۳ )
چکیده

زمینه و هدف: درصنعت فولاد دمنده‌های هوا که جهت تامین هوای فشرده مورد استفاده قرار می‎گیرند یکی از منابع صوتی آزاردهنده محسوب می شوند. هدف این مطالعه اتاقک‎سازی به منظور کنترل صدای دستگاه دمنده هوا در یک صنعت فولاد بود.

روش بررسی: اندازه‎گیری تراز صدا همراه با تجزیه فرکانسی آن با استفاده از ترازسنج مدلCASELLA-Cell,۴۵۰، صورت گرفت. دزیمتری به منظور برآورد میزان مواجهه کارگران با استفاده از دزیمتر مدلTES-۱۳۴۵ انجام گردید. برآورد تراز توان صوت دستگاه در شبکه Lin بر اساس ایزو ۳۷۴۶ انجام گردید.توزیع تراز صدای انتشار یافته از منبع بصورت نقشه صوتی با استفاده از نرم افزار Surfer تهیه گردید. تحلیل آکوستیکی محیط بر مبنای ویژگی‎های جذب صوتی سطوح صورت گرفت. در نهایت به منظور کنترل صدا یک اتاقک با دیواره فشرده ساندویچی برای دمنده طراحی و میزان تاثیر مداخله برآورد گردید.

یافته‎ها: نتایج نشان داد تراز کلی فشار صوت دمنده dB(Lin)۴/۹۵ و فرکانس غالب آن Hz۲۰۰۰ در شبکه خطی Lin است. علاوه بر این تراز توان صوت دستگاه دمنده در فرکانس غالبdB ۹/۱۰۲ تعیین گردید. میزان سطح جذب موثر صوتی سطوح داخلی سالن مذکوربرابر با ۰۸۲/۰ و میانگین میزان مواجهه شغلی با صدا بر مبنای دز صدای دریافتی معادل ۲۳۰درصد تعیین گردید. با طراحی اتاقک با لایه عایق اصلی از نوع ورق فولادی و لایه پشم شیشه و ورق پانچ به عنوان جاذب در سطح داخلی دیواره آن، افت انتقال عملی صوت در فرکانس غالب با در نظر گرفتن ۰۰۱/۰ نشتی در حدود dB۳۰ برآورد گردید.

نتیجه‎گیری: عامل اصلی ایجاد صدا در دستگاه دمنده هوا گیربکس و کمپرسور بوده که به دلیل عملکرد روتور و چرخ دنده‌های مارپیچی در قسمت گیربکس و ایجاد فعل و انفعال بین جریان حرکت هوا در طول پره‎های دوار و ثابت در داخل کمپرسور ایجاد می‎گردد، که با طراحی اتاقک میزان دز صدای دریافتی کارگران به کمتر از ۲۰ درصد کاهش می‎یابد. کلید واژه‌ها: اتاقک سازی، دمنده هوا، کنترل صدا، تحلیل آکوستیکی، صنعت فولاد


زینب سادات نظام الدینی، زهرا هاشمی، مریم یزدی، رمضان ساعدی،
دوره ۱۱، شماره ۳ - ( ۶-۱۳۹۳ )
چکیده

زمینه و هدف: مواجهه بیش از اندازه با صدا یک خطر جدی برای سلامت شنوایی کارگران صنعتی مطرح است. در این مطالعه اختلالات افت شنوایی در یک صنعت نیشکر در استان خوزستان بررسی می شود.

روش بررسی: در این مطالعه توصیفی– تحلیلی، وضعیت شنوایی ۲۶۵ نفر از کارکنان، شامل کارگران بخش های مختلف و کارکنان بخش اداری، از نظر میزان کاهش شنوایی گوش چپ، راست و هر دو گوش در فرکانس های اکتاوی (۵۰۰- ۶۰۰۰ هرتز) مورد بررسی قرار گرفت، در این پژوهش علاوه بر فاکتورهای تاثیر گذار در بروز افت شنوایی مانند سابقه کار، سن، توجه ویژه ای به میزان تراز صدا در بروز افت شنوایی شده است و نتایج حاصله با استاندارد های مختلف در این رابطه مقایسه شد.

یافته ها: رانندگان ماشین آلات کشاورزی و اپراتورهای ماشین آلات صنعتی که به ترتیب با صدای ۹۰ و ۸۵ دسی بل در تماس هستند بالاترین میزان افت شنوایی را دارند. بالاترین میزان افت شنوایی برابر با ۴/۷ ±۰/۲۴ می باشد، که در تماس با صدای ۹۵ دسی بل بوده است. با افزایش یک واحد در میزان صدای محیط وقتی دیگر متغیرها ثابتند متوسط افت شنوایی به اندازه ۴۶/۰ افزایش می یابد. میانگین آستانه شنوایی در فرکانس های ۶۰۰۰ و ۴۰۰۰ بیشتر از سایر فرکانس ها بود

نتیجه گیری: نتایج حاصل از این تحقیق، در تایید استانداردهای مربوطه و مخصوصا ISO ۱۹۹۹ می باشد. شروع افت شنوایی در فرکانس ۴۰۰۰ هرتز می باشد. متغیر صدا در این مدل بیشترین تأثیر و سابقه کار تاثیر معناداری از نظر آماری ندارد. کلمات کلیدی صدا- افت شنوایی- صنعت نیشکر- فرکانس- استانداردهای افت شنوایی


دکتر محمد رضا منظم، حامد جلیلیان، کامران نجفی، سید ابوالفضل ذاکریان، مجتبی امکانی، محسن حدادی،
دوره ۱۲، شماره ۳ - ( ۵-۱۳۹۴ )
چکیده

زمینه و هدف: میدان مغناطیسی با فرکانس بی نهایت کم (ELF) قسمتی از امواج رادیویی با گستره فرکانسی Hz۳۰۰-۳ می‌باشد. میانگین مواجهه با میدان مغناطیسی در مشاغل الکتریکی بالاتر از دیگر مشاغل مثل کارهای دفتری است. برهم کنش بین میدان‌های مغناطیسی تولید شده توسط خطوط، پست‌ها و دیگر تجهیزات تولید میدان با ارگانیسم‌های زنده هنوز مورد بحث و تحقیق دانشمندان است.

روش و بررسی: به منظور اندازه گیری میدان مغناطیسی از دستگاه اندازه گیری سه جهته ۱۳۹۴ TES-استفاده گردید. اندازه گیری میدان بر اساس استاندارد ۱۹۹۴-۶۴۴ IEEE std انجام شد. در ابتدا تمامی منابع ایجاد میدان مغناطیسی در نیروگاه مشخص گردید، سپس در مجاورت و محیط اطراف منابع ایستگاه‌های اندازه گیری مشخص گردید.گروه‌های شغلی که با میدان‌های مغناطیسی مواجهه داشتند مشخص گردید تا حداکثر مقدار مواجهه آنها مشخص، سپس با استاندارد کشوری۸۵۶۷ ISIRI مقایسه گردد.

 یافته ها: حداکثر و حداقل مقادیر چگالی شار مغناطیسی به ترتیب در مجاورت ژنراتورها ( ۶/۱۷) و کابل‌های برق Kv ۶۳ ( ۰۳/۱) اندازه گیری شد. میانگین چگالی شار مغناطیسی در مجاورت منابع ساختمان ژنراتورها با دیگر منابع اختلاف معنا دار داشت. میانگین مقدار محیطی چگالی شار مغناطیسی در پست Kv ۲۳۰ ( ۵۸/۱)از دیگر محیط‌ها بیشتر بود. حداکثر مواجهه در گروه‌های شغلی مربوط به بهره برداران سالن ژنراتورها ( ۶/۱۷) بود.

نتیجه گیری: نتایج سنجش میدانی چگالی شار مغناطیسی در مجاورت منابع با دیگر مطالعات انجام شده بجز در مورد اتاق کنترل هم خوانی داشت. حداکثر مواجهات در هیچ یک از گرو های شغلی از مقدار استاندارد بالاتر نبود


مجید لشگری، علی ملکی،
دوره ۱۲، شماره ۴ - ( ۶-۱۳۹۴ )
چکیده

زمینه و هدف: سطوح بالای صدا که اغلب کاربران ماشین‌های کشاورزی برای زمان طولانی در معرض آن هستند سهم عمده‌ای در خستگی آنها دارد و ممکن است باعث آسیب‌های شنوایی برگشت‏ناپذیر شود. به همین دلیل، ایمنی و سلامت شغلی حاصل از کار با این ماشین‌ها باید به عنوان یک معیار اساسی در طراحی ماشین‌های کشاورزی و عامل تعیین‏کننده در پذیرش و فروش آنها ‌تلقی شود. در این تحقیق تاثیر تعدادی از عوامل کاری بر تراز فشار صوت دو نوع کمباین متداول در ایران بررسی شده است.

روش بررسی: بر این اساس تراز فشار صوت کمباین‏های جاندیر ۱۰۵۵ و سمپو ۳۰۶۵ در موقعیت‏های گوش کاربر، فاصله ۵/۷ و ۲۰ متری دستگاه مورد ارزیابی قرار گرفتند. اندازه‏گیری با استفاده از میکروفن MP۲۰۱، پیش تقویت کننده MA۲۳۱ و سامانه جمع‏آوری اطلاعات MC۳۰۲۲ انجام گرفت. آزمایشات به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی و در چهار تکرار انجام شدند و نتایج با استفاده از نرم‏افزار SPSS ویرایش ۱۷ تجزیه و تحلیل شدند.

یافته‏ها: نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که سطوح مختلف متغیرهای نسبت دنده، نوع عملیات، دور موتور و فاصله میکروفن بر تراز فشار صوت کمباین‏ها در سطح احتمال ۱% اختلاف معنی‌داری را نشان داده‏اند. هم چنین نتایج نشان می‏دهد که تراز فشار صوت در کمباین‏های فاقد کابین در موقعیت گوش کاربر در مقایسه با سایر موقعیت‏ها بیشتر است. استفاده از کابین در کمباین سمپو و جاندیر تراز فشار صوت را به ترتیب به میزان ۶۷/۵ و ۳۹/۹ دسی‌بل کاهش می‌دهد.

 نتیجه‏گیری: نتایج این تحقیق نشان داد وجود کابین در هر دو نوع کمباین، تاثیر قابل توجهی بر کاهش تراز فشار صوت داشت که در این میان استفاده از کابین در کمباین جاندیر در مقایسه با کمباین سمپو، تراز فشار صوت را به میزان بیشتری کاهش داد. البته آن چه که مسلم است تعداد کثیری از کمباین‏هایی که در حال حاضر در نقاط مختلف کشور استفاده می‏شوند فاقد کابین می‏باشند. در خصوص چنین کمباین‏هایی، استفاده از وسایل حفاظت شنوایی کاملا ضروری است.


سید محمد جواد گل حسینی، محمد حسن پورقربانی، سعید امیدی، حدیثه ایزک شیریان،
دوره ۱۳، شماره ۵ - ( ۹-۱۳۹۵ )
چکیده

زمینه و هدف: صدا به عنوان یک عامل فیزیکی زیان آور، از معضلات اساسی دنیای صنعتی بوده و تعداد قابل توجهی از افراد، از آزار ناشی از آن در مخاطره اند. یکی از پیامدهای منفی مواجهه با صدا، اختلال در خواب می باشد. خواب به عنوان عاملی مهم در سلامت و رفاه افراد بوده که تنزل در کمیت و کیفیت آن، می تواند سلامت و ایمنی فرد و اطرافیان را به خطر بیاندازد. مطالعه حاضر با هدف بررسی ارتباط بین صدا و کیفیت خواب، در کارگران یکی از صنایع لبنی اجرا شده است.

روش بررسی: در مطالعه حاضر که به صورت توصیفی شاهد – موردی انجام پذیرفت، ۸۶ نفر از پرسنل شاغل در یکی از کارخانه های صنعتی، در دو گروه مورد و شاهد، شرکت داشتند. عوامل مداخله گر از طریق پرسشنامه محقق ساخته شناسایی گردید و برای تعیین مقدار صدا و کیفیت خواب افراد از دستگاه صداسنج CEL-۴۵۰ و پرسشنامه استاندارد پیتزبورگ استفاده گردید.

یافته‌ها: میانگین میزان مواجهه با صدا در افراد گروه مورد و شاهد به ترتیب ۳۶/۲ ±۳۱/۸۳ و ۱۲/۵±۹۱/۵۶ دسی بل و نمره حاصل از پرسشنامه کیفیت خواب نیز، در افراد گروه در معرض صدا ۱۹/۶ و در گروه شاهد ۸۱/۳ حاصل شد که اختلاف معناداری درکیفیت خواب دو گروه مورد بررسی وجود داشت |(P<۰,۰۵).

نتیجه‌گیری: به نظر می رسد که مواجهه با صدای شغلی می تواند به عنوان عاملی تاثیرگذار در کاهش کیفیت خواب افراد در معرض باشد. با توجه به تاثیر کیفیت خواب بر عملکرد افراد و وضعیت سلامت روانی آن ها، لازم است که این جنبه از سلامتی افراد شاغل مورد توجه بیشتر قرار گیرد.


محمد جهانگیری، رستم گلمحمدی، حسن علی ابادی، مهدی جلالی،
دوره ۱۴، شماره ۱ - ( ۱-۱۳۹۶ )
چکیده

زمینه و هدف: نیروگاه‌ها از جمله صنایع مهم کشور می­باشند که دارای تنوع تجهیزات مولد صدا بوده و تعداد قابل توجهی از کارگران در آنها مشغول به کار می‌باشند. این افراد با سطوح مختلفی از صدای زیان آور مواجهه دارند. هدف از این مطالعه اتاقک سازی به­منظور کنترل صدای دستگاه پمپ های تغذیه آب دیگ بخار در یک نیروگاه برق بوده است.

روش بررسی: این مطالعه مقطعی به­ صورت توصیفی- تحلیلی و طرح مداخله در طبقه همکف واحد توربین یک نیروگاه حرارتی به دلیل آلودگی بالای صدا در بررسی اولیه، در سال ۱۳۹۳ انجام‌ شد. تراز توان صوتی این منابع مطابق با استاندارد ۳۷۴۶ISO- برآورد گردید. برای تعیین توزیع تراز فشار صوت در محور عمودی برای منابع مورد بررسی از روش اندازه‌گیری و آنالیز فرکانس صدا شبکه‌ای با استفاده از ترازسنج کالیبره شده TES ۱۳۵۸ در مقیاس کوچک و تحلیل درون یابی مقادیر با نرم‌افزار SURFER انجام گردید. در نهایت به ­منظور کنترل صدا یک اتاقک با دیواره لایه بندی شده به برای پمپ مذکور طراحی و میزان اثربخشی آن در کنترل صدا برآورد گردید.

یافته‌ها: نتایج حاصل از آنالیز صدای پمپهای مورد بررسی نشان داد که فرکانس غالب صوت ۲۰۰۰ هرتز می­باشد. نتایج حاصل از روش تفکیک صدا در محور عمودی منابع نیز مؤید آن است که پمپ اصلی و جعبه دنده دارای بیشترین سهم در انتشار صدای آن می‌باشند. همچنین نتایج نشان داد که پمپ اصلی, تراز توان صوتی ۱۰۷ دسی‌بل و جعبه دنده نیز ۱۰۸ دسی‌بل داشته است. طراحی اتاقک شامل محصورکننده‌ای با لایه اصلی از جنس فولاد و لایه داخلی از جنس فوم لاستیکی بوده است. در این طراحی با احتساب یک درصد نشتی, تراز فشار صوت حاصل از بخشهای اصلی پمپ ۲۰ دسی‌بل کاهش خواهد یافت.

نتیجه‌گیری: با استفاده تکنیک اتاقک‌سازی پمپهای تغذیه کننده آب مربوط به بخش دیگ بخار نیروگاه، می‌توان میزان مواجهه این شاغلین در معرض آلودگی صدا را به  حد مجاز کاهش داد.


ابراهیم تابان، سید باقر مرتضوی، شهرام وثوقی، علی خوانین،
دوره ۱۴، شماره ۳ - ( ۴-۱۳۹۶ )
چکیده

زمینه و هدف:  صدا یکی از مهم ترین عوامل زیان آور محیط صنعتی به شمار می آید. اثرات مهم صدا بر سلامتی می توان به آسیب دستگاه شنوایی، اثرات بر روی اندام بینایی، اثرات عصبی و روانی، سیستم هورمونی، اثرات فیزیولوژیکی و اثرات ذهنی اشاره کرد. بدلیل اهمیت اثرات هورمونی صدا بر بدن، هدف این مطالعه  اثر مصرف خوراکی پودر سیر بر تغییرات سطح گلوکز ، کورتیزول و وزن بدن  موش سوری نر دیابتی مواجهه یافته با صدا بود.
روش بررسی:  ۳۶ موش سوری نر بالغ بصورت تصادفی به چهارگروه تجربی و دو گروه کنترل تقسیم شدند. گروه تجربی شامل  گروه غیر دیابتی مواجهه با صدا و  به همراه جیره حاوی یک درصد پودر سیر، گروه دیابتی(با تزریق داروی استرپتوزوتوسین به میزان (mg/kg۶۰ )  ) در معرض صدا فوق الذکر و با جیره حاوی یک درصد پودر سیر بودند. صدا توسط نرم افزار  Cool Editبه مدت ۳۰ روز و هر روز به مدت ۸ ساعت انجام گرفت. در پایان دوره مواجهه، موش های هر گروه ۲۴ ساعت پس از مواجهه با صدا در حالت ناشتا میزان هورمون کورتیزول و سطح قند خون انداه گیری شد.
یافته ها: این تحقیق نشان دادکه سطح گلوکز در نمونه های غیر دیابتی و دیابتی تحت مواجهه صدا در مقایسه با نمونه های شاهد اختلاف  معناداری (۰۰۲/۰>P)  دارند. همچنین سطح کورتیزول در نمونه های غیر دیابتی و دیابتی  تحت مواجهه صدا در مقایسه با نمونه های شاهد اختلاف معناداری (۰۰۲/۰>P)  نشان داد.
نتیجه گیری: مواجهه با صدا ۹۰ دسی بل در گستره فرکانسی ۵۷۰۰-۷۰۰ هرتز می تواند باعث افزایش سطح سرمی گلوکز و کورتیزول را تقویت نماید. و پودر سیر در کاهش میزان هورمون‌های کورتیزول و قند خون در طی این دوره مواجهه اثری نداشت.


اعظم بیابانی، محسن علی آبادی، رستم گلمحمدی، مریم فرهادیان، رضا شهیدی،
دوره ۱۴، شماره ۴ - ( ۶-۱۳۹۶ )
چکیده

زمینه وهدف: میزان کاهندگی اسمی صدای شرکت های سازنده می تواند در مقایسه با میزان کاهندگی واقعی آنها متفاوت باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین قدرت کاهندگی واقعی صدای گوشی های حفاظتی رایج در کشور بر مبنای روش میکروفن داخل گوش در شرایط واقعی محیط کار انجام گردید.

روش بررسی: در این مطالعه توصیفی تحلیلی پنج مدل گوشی ایرماف، در دو نوع محیط صنعتی با ماهیت صدای متفاوت روی ۵۰ کارگر که بصورت تصادفی انتخاب شدند، بررسی گردید. قدرت کاهندگی گوشی ها بر مبنای روش میکروفن داخل گوش طبق استاندارد ISO ۱۱۹۰۴ توسط دستگاه دزیمتر SV۱۰۲ شرکت SVANTEK  مجهز به میکروفن SV ۲۵ قابل نصب در داخل گوش اندازه گیری گردید. علاوه براین، ارزیابی دانش، نگرش و عملکرد کارکنان درخصوص حفاظت شنوایی توسط پرسشنامه محقق ساخت تعیین گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار spss۲۱ مورد تحلیل قرار گرفت.

یافته ها: مستقل از نوع صدای در مواجهه، مقادیر افت جایگذاری واقعی گوشی ها در فرکانس های یک اکتاوباند کمتر از مقادیر اسمی افت جایگذاری بود. علاوه براین مقادیر کاهندگی واقعی صدا گوشی ها در مواجهه با صدای با فرکانس غالب پایین کمتر از مقادیر کاهندگی اسمی بود (۰۵/۰ p<). مقادیر کاهندگی واقعی گوشی هادر مواجهه با صدای با فرکانس غالب بالا بیشتر از مقادیر کاهندگی اسمی بود (۰۵/۰> p). میزان شاخص دانش ، نگرش و عملکرد کارگران نیز در خصوص حفاظت شنوایی در سطح قابل قبولی قرار داشت.

نتیجه گیری: ماهیت فرکانسی صدای محیط بر مقدار کاهندگی واقعی صدای قابل حصول از گوشی ها بسیار تاثیر گذار است. از این رو داشتن اطلاعات تجزیه فرکانسی صدای محیط برای انتخاب گوشی های حفاظتی بسیار حیاتی است. روش میدانی میکروفن داخل گوش توانست اندازه گیری سریع و ساده قدرت کاهندگی صدا گوشی را به طور مطلوب در شرایط واقعی محیط صنعتی تسهیل نماید.


علی صفری واریانی، سعید احمدی، سجاد زارع، ویدا زراوشانی، معصومه قربانی ده،
دوره ۱۵، شماره ۱ - ( ۲-۱۳۹۷ )
چکیده

چکیده
زمینه و هدف: استفاده از پمپ آب در ساختمان ­های مسکونی جهت تأمین فشار آب موردنیاز، با ایجاد آلودگی صوتی و آزار ساکنین همراه است. لذا هدف مطالعه حاضر، کنترل آلودگی صوتی پمپ آب با استفاده از پرده­­های آکوستیک طراحی شده در یک ساختمان مسکونی شهر قزوین می­باشد.
روش بررسی: متوسط تراز فشار صوت قبل و بعد از مداخله کنترلی در اطراف منبع صوت با استناد به استاندارد Iso ۹۶۱۲ و با استفاده از تراز سنج صدا (Cell-۴۵۰ Cassella) اندازه گیری شد. آنالیز فرکانس در پهنای یک اکتاوباند و در شبکه A صورت گرفت. مشخصه های آکوستیکی پرده های آکوستیک (ضخامت، جنس و ابعاد) بر اساس افت انتقال صدای مورد نیاز در فرکانس غالب تعیین شد. دبی حجمی هوای موردنیاز به منظور تنزل دما تا ۴۰ درجه سانتیگراد در داخل محصورکننده برای حفظ شرایط دمایی مطلوب عملکرد پمپ با استفاده از قانون بقاء انرژی و جرم  محاسبه شد. دمای داخل محفظه با دماسنج جیوه‌ای اندازه‌گیری گردید.
یافته­ها: متوسط تراز فشار صوت قبل و بعد از کنترل در اطراف پمپ به ترتیب dBA۶۷ و  dBA۴۶ اندازه­گیری شد. میزان افت الحاقی مورد نیاز در فرکانس غالب (۲۰۰۰ هرتز) جهت انطباق با استاندارد صدا در ساختمان های مسکونی ۲۶ دسی بل در نظر گرفته شد و براساس آن دانسیته سطحی مورد نیاز برای ساخت پرده های آکوستیک محاسبه شد. متوسط تراز فشار صوت اندازه گیری شده پس از کنترل (dBA۴۶) بامیزان پیش بینی شده برای آن از طریق محاسبات ریاضی  (dBA۴۷) تفاوت معنی‌داری نداشت. دبی حجمی هوای مورد نیاز جهت حفظ دمای ۴۰ درجه سانتیگراد در داخل محفظه، ۲/۱ مترمکعب بر دقیقه محاسبه شد. دما در داخل محفظه ۳۸ درجه سانتیگراد اندازه گیری شد.
نتیجه­گیری: کنترل آلودگی صوتی با استفاده از پردههای آکوستیک با هزینه و وزن کمتر، سرعت نصب و درزگیری بالاتر میتواند به‌عنوان یکی از روش‌های مناسب در محصورسازی منابع صوتی در نظر گرفته شود.
 
کلیدواژه ­ها: آلودگی صوتی، پمپ آب، پرده‌های آکوستیک، کنترل صدا.
زهرا هاشمی، روح الله پروری، راضیه میرزائیان،
دوره ۱۵، شماره ۲ - ( ۳-۱۳۹۷ )
چکیده

مقدمه
 
زمینه و هدف: شرایط اکوستیک، صدای تجهیزات و افراد در بیمارستان ها می تواند بر روی وضعیت جسمانی و روانی بیماران و کارکنان تاثیر منفی داشته باشد. این مطالعه با هدف  شناسایی منابع اصلی صدا و ارائه روش های کنترل صدا در بیمارستان های شهر بهبهان صورت گرفت.
روش بررسی: بمنظور اندازه گیری آلودگی صوتی صدا سنجی به روش شبکه ای  صورت گرفت. در مجموع در ۲۴۳ ایستگاه مطابق با الگوی ISO ۹۶۱۲  تراز معادل صوتی با رعایت زمان ۳۰ دقیقه اندازه گیری شد. بمنظور پی بردن به منابع اصلی آلودگی صوتی، پرسش نامه استاندارد شده توسط ۱۵۸ نفر از کارکنان تکمیل شد. داده ها بوسیله نرم افزارهای EXCEL- SPSS تجزیه و تحلیل گشت. در نهایت پیشنهاد های عملی جهت کنترل صدا پیشنهاد گردید
یافته ها: بیشترین تراز معادل صدا برابر با ۶۵,۸ ، ۶۱.۶۵ و ۷۱.۱ دسی بل بترتیب در بیمارستان شهید زاده، فریده بهبهانی و تامین اجتماعی بود. منابع اصلی صدا، پرسنل و مراجعین، صدای درب، تهویه مطبوع، تجهیزات درمانی و مبلمان و تخت ها است.
 
نتیجه گیری: بمنظور کاهش صدا، تعدادی راهکارهای قابل اجرا  پیشنهاد شده که شامل برنامه ریزی فضایی، انتخاب مصالح مناسب، کنترل آلودگی صوتی مربوط به خارج از ساختمان، کنترل آلودگی صوتی مربوط به داخل ساختمان و آموزش است.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 
 


علی صفری واریانی، سعید احمدی، سجاد زارع، عاطفه السادات بهشتی، فاطمه حیدری عبدالهی، ویدا زراوشانی،
دوره ۱۵، شماره ۳ - ( ۵-۱۳۹۷ )
چکیده

زمینه و هدف: تخلیه هوای فشرده از نازل های مرسوم تک شکاف یا لوله های باز یکی از صدا های جت شایع در صنایع است. هدف از این مطالعه طراحی و ساخت نازل جت چندگانه به عنوان جایگزینی برای نازل تک شکاف تفنگ های بادپاش با هدف کنترل صدا است.
روش بررسی: یکی از رایجترین تفنگ های بادپاش تجاری مجهز به نازل مرسوم تک شکاف به عنوان مرجع انتخاب شد. طرح سه بعدی نازل جت چندگانه با روزنه های متعدد و کوچکتر با نرم افزار Solid Works  ترسیم شد و ساخت آن با پرینتر سه بعدی صورت گرفت. اندازه گیری و آنالیز فرکانس صوتی با صداسنج مدل Cassella Cell ۴۵۰  انجام شد. به منظور کاهش بازتاب های ایجاد شده در محیط اندازه گیری از فوم های جاذب صدا استفاده شد. نیروی هوا با استفاده از ترازوی دیجیتال در فاصله ۳۰ سانتی متری از نازل ها اندازه گیری شد.
یافته ها: تراز فشار صوت نازل جت چند گانه به طور قابل توجهی کمتر از نازل مرسوم اندازه گیری شد( ۰۴/۰ P Value< ).  متوسط تراز فشار صوت نازل جت چندگانه در سه زاویه ۳۰، ۹۰ و ۱۳۵ درجه به ترتیب ۷۵، ۷۶ و ۷۶ دسی بل A در فشار ۲ ، ۴ و ۶ بار اندازه گیری شد، که در مقایسه با نازل مرسوم با تراز فشار صوت ۷۸، ۸۳,۳ و۸۶.۳ دسی بل A کاهش قابل توجهی را نشان داد. کاهش صدای نازل جت چندگانه در فرکانس های بالاتر از ۵۰۰ هرتز قابل توجه بود. متوسط نیروی هوای اعمال شده توسط نازل مرسوم و نازل جت چندگانه در فشار ۲ ، ۴ و ۶ بار به ترتیب ۱,۳۴ و ۱.۱۹ نیوتن اندازه گیری و اختلاف قابل توجهی بین آنها مشاهده نشد. ( ۷/۰ = P Value ).
نتیجه گیری: نازل جت چند گانه با تراز فشار صوت کمتر و نیروی تقریبآ برابر با نازل تک شکاف می تواند به عنوان یک جایگزین مناسب برای کاهش صدا در تفنگ های باد پاش در نظر گرفته شود.
 


محمد حسین بهشتی، زینب موسویان، احمد مهری، قاسم ضیاء، علی تاجپور، روح اله حاجی زاده،
دوره ۱۵، شماره ۳ - ( ۵-۱۳۹۷ )
چکیده

زمینه و هدف: صدا یکی از مـؤثرترین عوامـل بـرونزاد تأثیرگـذار بـرمکانیزمهای پردازشی مغز  از جمله زمان واکنش و میزان توجه انسان است که نقش عمده ای در بروز خطای انسانی و حوادث شغلی دارند. هدف این مطالعه بررسی اثر فرکانس صدا بر توجه انتخابی و زمان واکنش انسان است.
روش بررسی: این تحقیق یک پژوهش مداخله ای است که در سال ۱۳۹۶ بر روی ۶۰ نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گناباد انجام شد. اندازه گیری ها و آزمون ها در دو موقعیت زمانی یعنی قبل از مواجهه با صدا و حین مواجهه مواجهه با صدا در فرکانس های مختلف ۵۰۰، ۱۰۰۰، ۲۰۰۰، ۴۰۰۰ و ۸۰۰۰ هرتز انجام گرفت. جهت تعیین صدا با فرکانس های مختلف از نرم افزار frequency.exe استفاده شد و آزمون های عملکرد شناختی شامل زمان واکنش، میزان دقت و توجه توسط آزمون استروپ پیچیده انجام شد. آنالیز داده ها با استفاده ازSPSS انجام شد.
یافته ها: میانگین سنی افراد مذکر ۱۲/۲۱ سال با انحراف معیار ۱۳/۰ و میانگین سنی افراد مونث ۹۱/۱۹ سال با انحراف معیار ۱۰/۰  بود. نتایج مطالعه نشان داد با افزایش فرکانس از ۵۰۰ تا ۴۰۰۰ هرتز زمان واکنش کاهش و از ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰ هرتز زمان واکنش افزایش می یابد بین زمان واکنش با فرکانس های مختلف ارتباط معنا داری وجود ندارد. در هر دو گروه مذکر و مونث مواجهه با صدا در تمام فرکانس ها باعث افزایش تعداد خطا می شود و بیشترین میزان خطا در فرکانس ۱۰۰۰ هرتز قرار دارد. بین نمره تداخل و زمان تداخل با فرکانس های مختلف  ارتباط معنا دار وجود دارد.
نتیجه گیری:  بــا توجــه بــه معنــادار شــدن تأثیــر  فرکانس صدا  بـر نمره تداخل و زمـان تداخل  افـراد، بـا تغییـر ایـن فاکتورهـا زمـان واکنـش و زمـان انجـام آزمونهـای ذهنـی و میزان خطای افراد تغییـر مییابـد. بر این اساس در پســت های کاری و وظایــف شــغلی حســاس کــه نیازمنــد اســتفاده از عملکردهــای شــناختی ماننــد دقــت و زمــان واکنــش هســتند اثر فرکانس صدا باید مد نظر قرار گیرد.
 
 
غلامعباس شیرالی، ساناز کریم پور، داود افشاری،
دوره ۱۶، شماره ۱ - ( ۲-۱۳۹۸ )
چکیده

زمینه و هدف: بدون تردید، صدا و ارتعاش از معضلات اساسی دنیای صنعتی بوده و خیل عظیمی از افراد در محیط کار خود یا در محل زندگی در معرض آسیب های ناشی از آنها قرار دارند. هدف مطالعه حاضر نیز ارزیابی و کنترل صدا و کاهش مخاطرات ناشی از آن در واحد احیاء ۲ یکی از صنایع فلزی خوزستان می باشد.
روش بررسی: این مطالعه در دو مرحله اجرا شد:  مرحله اول: ارزیابی صدا. برای این منظور ابتدا تراز کلی فشار صوت در محل­های کار یا تردد کارگران اندازه­گیری شد. تراز کلی فشار صوت با روش ایستگاه بندی در دو حالت کمپرسور روشن و خاموش (برای تعیین صدای زمینه و فرکانس غالب)، تعیین شد. همچنین برای تعیین فرکانس غالب در زمان روش بودن کمپرسور، اقدام به آنالیز تراز فشار صوت در فرکانس­های اکتاو باند گردید. اندازه گیری ها با دستگاه B&K مدل  ۲۲۳۱  انجام شد. دستگاه قبل و بعد از اندازه گیری به وسیله کالیبراتور B&K مدل ۴۲۳۰  برای صحت اندازه گیری ها کالیبره  شد. مرحله دوم: کنترل صدا. در این مرحله با استفاده از اطلاعات مرحله قبل اقدام به کنترل صدا در ناحیه­ی در، فن­های دیواری و نورگیر سقف با نصب مافلر بر روی فن­ها، تغییر ساختار در و پنجره­ی سقفی گردید. 
یافته ­ها: در داخل اتاقک کمپرسور، تراز کلی فشار صوت ۲/۱۰۶ دسی­بل A و فرکانس غالب ۲۵۰ هرتز در شبکه خطی Lin تعیین شد. تراز کلی فشار صوت در محوطه اطراف کمپرسور ۳/۹۴ دسی­بل A و فرکانس غالب نیز ۲۰۰۰ هرتز بود. برای کنترل صدا در ناحیه­ی فن­ها با توجه به ارزیابی صدا و فرکانس غالب، مافلرهای نوع جذبی مدور با  یک هسته مرکزی انتخاب گردید. جاذب مورد استفاده نیز پشم شیشه با توری نگه دارنده بود. برای کنترل صدا در ناحیه­ی درها و دریچه­های سقفی، از دری به ابعاد ۹۰/۳× ۱۳/ ۲  متر با ورقی از جنس فولاد به ضخامت ۵/۱ میلی متر و جاذب ۴۰ میلی متری پشم شیشه و یک پنجره سقفی نیز با همین مشخصات ولی ابعاد ۳/۴ ×۴/۲ متر و قطر مش ۷ میلی متر استفاده شد. نتایج بدست آمده قبل و بعد از اجرای این پروژه نشان از یک کاهندگی قابل قبول دارد (۸/۹۱%).  میانگین تراز فشار صوت اصلی قبل از کنترلdB۹۵  بود که بعد از کنترل مقدار مذکور به dB ۲/۸۷ کاهش یافت که این مقدار در مقایسه با میانگین مقدار تراز فشار صوت زمینه که مقدار آن dB ۴/۸۶ تعیین شد، یک رقم معقول و منطقی می باشد.
نتیجه­ گیری: نتایج مطالعه نشان داد که عامل اصلی نشت صدای کمپرسور به محوطه بیرون، درب، پنجره­های دیواری و سقفی بودند که اجرای روش کنترلی مذکور باعث کاهش صدا  تا حد قابل قبولی در این بخش شد، ولی به دلیل بالا بودن تراز صوتی زمینه، حتی پس از اجرای روش کنترلی نیز تراز فشار صوت رقمی بالاتر از حد مجاز را نشان داد.  بنابراین، برای کاهش صدای زمینه تا حد مجاز و حفاظت کارگران در مقابل صدا پیشنهاداتی نظیر ارزیابی و کنترل منابع دیگر تولید صدا(مثل حرکت سیال در لوله ها)، استفاده از گوشی های حفاظتی و نحوه انتخاب درست آنها ارایه گردید. 

ابراهیم تابان، علی خوانین، عبدالرضا اوحدی، احمد جنیدی، محمد فریدن،
دوره ۱۶، شماره ۲ - ( ۴-۱۳۹۸ )
چکیده

زمینه و هدف: پیشرفت‌های کنترل صدا با کمک جاذب صوتی، فرصت مناسبی را برای مطالعه روش‌های کاهش سروصدا و تضعیف آکوستیکی به‌وسیلۀ انواع مختلفی  از مواد متخلخل فراهم کرده است. افزایش نگرانی‌ها دربارۀ اثرات نا‌مطلوب به‌کارگیری جاذب‌های صوتی ساخته‌شده از  مواد و الیاف مصنوعی بر سلامت افراد، زمینۀ مساعدی را برای توسعۀ تحقیقات در مورد کاربرد الیاف طبیعی به‌عنوان عایق‌ها و جاذب‌های صوتی فراهم کرده است. در دو دهۀ گذشته استفاده از الیاف لیگنوسلولزی برای مقاصد مختلف به دلیل وجود خواصی چون زیست‌تخریب‌پذیری، وزن سبک، چگالی کم، قیمت ارزان و غیر سمی بودن، توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده و به‌عنوان جایگزینی برای جاذب‌های آکوستیکی ساخته‌شده از الیاف مصنوعی مطرح‌شده است. سالیانه در ایران مقادیر قابل‌توجهی از ضایعات کشاورزی حاوی الیاف لیگنو سلولزی به علت فقدان سازوکار بازیافت و به‌کارگیری مجدد، سوزانده شده یا به شکل نامناسبی دفع می‌شود. این در حالی است که می‌توان بخش زیادی از چنین ضایعاتی را برای مصارف مختلف به کار گرفت. کشور ایران به‌عنوان دومین تولیدکنندۀ خرما در جهان و داشتن نخلستان‌های وسیع، هرساله با معضل ضایعات پرحجم حاصل از برداشت و هرس درختان خرما روبرو است که عمدتاً به شکل مناسبی مورداستفاده قرار نمی‌گیرند. ازاین‌رو، هدف این پژوهش بررسی رفتار آکوستیکی نمونه‌های کامپوزیتی ساخته‌شده از الیاف طبیعی نخل خرما از طریق پیش‌بینی ضریب جذب صوت با مدل‌های تجربی مربوطه و مقایسۀ آن با داده‌های حاصل از آزمایش‌های تجربی بوده است.
روش بررسی: در این مطالعه، برای اندازه‌گیری ضریب جذب صوتی  نرمال نمونه‌های ساخته‌شده از الیاف خوشه‌های نخل خرما با چگالی ثابت ۲۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب در سه ضخامت مختلف بافاصله‌های هوایی مختلف در پشت نمونه، از دستگاه لولۀ اَمپدانس استفاده شد. سپس با نوشتن کد در نرم‌افزار متلب، با استفاده از الگوریتم تکامل‌تفاضلی، ضریب جذب صوتی پیش‌بینی‌شده برای ۳ مدل دلانی‌بازلی، میکی و جانسون-چمپو-آلارد محاسبه گردید.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که خاصیت جذب صوتی  نمونه‌های تهیه‌شده از الیاف نخل خرما به‌طور قابل‌توجهی با افزایش بسامد، بیشتر می‌شود و افزایش ضخامت مواد در چگالی ثابت، نقش عمده‌ای در تضعیف امواج صوتی به‌ویژه در بسامد‌های پایین‌تر (کمتر از۱۰۰۰ هرتز) دارد. مقایسۀ داده‌های حاصل از آزمایش و مدل‌های تجربی نشان داد که با افزایش ضخامت، مقادیر پیش‌بینی‌شده برای ضریب جذب آکوستیکی مواد، به داده‌های حاصل از آزمایش نزدیک می‌شوند. افزایش فاصلۀ هوایی در پشت نمونه تا ۳ سانتیمتر، در بسامد‌های کمتر از ۱۰۰۰ هرتز، افزایش ضریب جذب صوتی را به همراه خواهد داشت.
نتیجه‌گیری:  نمونه‌های ساخته شده از الیاف نخل خرما، پتانسیل خوبی برای تضعیف انرژی امواج صوتی دارند. افزایش جذب صوت می‌تواند ناشی از فرآیند استهلاک طولانی‌تر انتقال حرارتی و ویسکوز، بین هوا و مواد جاذب در کامپوزیت باشد؛ که با افزایش ضخامت کامپوزیت موجب افزایش میزان جذب صوت نیز خواهد شد. از سوی دیگر الیاف طبیعی به دلیل خاصیت چسبندگی کم، قطر زیاد الیاف، مقاومت کم در برابر رطوبت و آسیب پذیر در برابر قارچ‏ها هنوز به‌اندازه الیاف مصنوعی محبوبیت نیافته‏اند. لذا بدیهی است که این عوامل می‌توانند بر روی ضریب جذب صوتی و کیفیت و ماندگاری پانل‌های آکوستیکی ساخته‌شده از الیاف طبیعی تأثیر بگذارد. به همین منظور جهت رفع این عیوب، می توان از فناوری نانو  استفاده کرد تا با بهره‌گیری از خاصیت مواد در این حالت، به شرایط بهتر و بهبودیافته دست‌یافت. به نظر می رسد که این‌ مسأله‌ای است که باید در ساخت جاذب های صوتی ساخته شده از الیاف طبیعی در نظر گرفت.
سید مهدی موسوی، روح الدین مرادی راد، محمد حسین بهشتی، روح اله حاجی زاده، فرشته طاهری، اسماعیل خداپرست، سعید یزدانی راد، یوسف فقیه نیا ترشیزی،
دوره ۱۶، شماره ۴ - ( ۷-۱۳۹۸ )
چکیده

زمینه و هدف: مواجهه با صدا خطر شغلی معمول در گستره وسیعی از محیط های کاری بخصوص صنایع نفت و گاز و شرکت های مرتبط محسوب می شود. این مطالعه در سال ۱۳۹۴ و با هدف ارزیابی صدای محیطی قبل و بعد از انجام اقدامات اصلاحی در ۱۱ واحد عملیاتی بخش مخازن و نقل و انتقال مواد ‌نفتی شرکت پالایش نفت آبادان صورت گرفت.
روش کار: در ابتدای پژوهش اطلاعات اولیه شامل محل استقرار منابع صوتی و شرایط عملیاتی تجهیزات جمع آوری شد. اندازه گیری صدا بر اساس استاندارد ISO ۹۶۱۲ به روش شبکه بندی قبل و بعد از انجام اقدامات اصلاحی شامل تعمیر و یا تعویض قطعات معیوب و فرسوده و یا روغنکاری قطعات متحرک و  با استفاده از صدا سنج مدل SLM CEL۴۹۰ و مدل کالیبراتور CEL-۱۱۰/۱ ساخت شرکت casella انجام شد .
یافته ها: بر اساس نتایج  این مطالعه واحد NTA  دارای بیشترین میزان آلودگی صوتی (۹۷دسی بل) و واحد مخازن کروی دارای کمترین میزان آلودگی صوتی (۸۲  دسی بل) بود. از کل ۵۲۳ ایستگاه اندازه گیری شده در این مطالعه ۱۱۵ ایستگاه دارای تراز فشار صوت بیش از ۸۵ دسی بل ، ۳۷۳ ایستگاه دارای تراز فشار صوت بین ۶۵ تا ۸۵ دسی بل و ۳۰ ایستگاه دارای تراز فشار صوت کمتر از ۶۵ دسی بل است. نتایج اندازه گیری بعد از انجام اقدامات اصلاحی نشان داد که واحد تلمبه خانه نفت ۱ به میزان ۳۹/۲دسی بل،  واحد کنترل سنتر به میزان ۷/۱ دسی بل، واحد تلمبه خانه نفت چرک ۰,۹۸دسی بل واحد NTA به میزان ۰۸/۰ دسی بل کاهش تراز فشارصوت میانگین داشته اند.
نتیجه گیری: اندازه گیری های محیطی صدا نشان داد که واحد NTA یکی از حادترین شرایط را از دیدگاه آلودگی صوتی در بین واحدهای دیگر دارا می باشد. این مطالب موید ضرورت شناسایی منابع اصلی صداساز و اولویت بندی بخش های مختلف این واحد صنعتی جهت اجرای طرح های کنترل مهندسی آلودگی می باشد.
 


جلیل درخشان، مجید معتمد زاده، عرفان طاهرپور، رستم گلمحمدی، محمد بابامیری، مریم فرهادیان،
دوره ۱۶، شماره ۵ - ( ۷-۱۳۹۸ )
چکیده

زمینه و هدف: صدا یکی از موثرترین عوامل برون زاد تاثیر گذار بر مکانیزم های پردازشی مغز انسان است که نقش عمده ای در بروز خطاهای انسانی و حوادث شغلی دارند. صدای کم فرکانس از مهم ترین منابع مولد صدا در محیط است و  حتی در ترازهای پایین آزاردهنده بوده و عملکرد شناختی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. برخی از تفاوت‌های فردی مانند دست برتری، برون گرایی، روان رنجور خوئی و حساسیت به صدا می‌توانند تأثیر صدا بر عملکردهای شناختی را کاهش یا افزایش دهند. هدف این تحقیق بررسی اثر دست برتری بر عملکردهای شناختی در حضور صدای با فرکانس پایین می‌باشد.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع مداخله­ای می­باشد. جامعه پژوهش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی همدان بودند که از میان آن‌ها تعداد ۱۲۰ نفر به روش نمونه­گیری هدفمند (۴۰ نفر راست‌دست، ۴۰ نفر دوسو توان و۴۰ نفر چپ‌دست) انتخاب شدند. کلیه آزمایش‌ها در دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی همدان و در یک اتاق با شرایط آکوستیکی و فیزیکی کنترل‌شده در اسفندماه سال ۱۳۹۶ صورت گرفت. برای تعیین دست برتری از پرسشنامه دست برتری چاپمن استفاده شد. با شبیه‌سازی محیط واقعی هر یک از افراد موردمطالعه درشدت صوت متداول در صنعت (۴۵ و ۶۵ دسی‌بل) به مدت ۴۰ دقیقه در معرض مواجهه قرار گرفتند. شرایط محیطی در شرایط آسایش حرارتی و معادل با دمای تر گوی‌سان ۱۸ درجه سلسیوس و رطوبت نسبی ۵۰ درصد بدون وجود جریان هوای مزاحم ثابت نگاه داشته شد. همچنین با استفاده از لامپ‌های فلورسنت و هالوژنِ روشنایی ۵۰۰ لوکس با سطح درخشندگی مطلوب سطوح تأمین و در طول انجام تمامی آزمایش‌ها ثابت نگاه داشته شد. در این مطالعه از صدای ضبط‌شده سیستم تهویه صنعتی در محیط کار استفاده شد که با استفاده از نرم‌افزارCool edit Program  در باند فرکانسی مدنظر ویرایش گردید و در حین مواجهه با استفاده از آزمون عملکرد پیوسته دیداری-شنیداری ((IVA PLUS CPT عملکردهای شناختی(زمان واکنش، توجه، تعادل، تمرکز و سرعت پردازش) افراد موردبررسی قرار گرفت. داده­ها با استفاده از نرم­افزار SPSSv:۲۰ و آزمون کروسکال والیس و تحلیل واریانس موردبررسی قرار گرفتند.
یافته­ها: میانگین سنی افراد ۹۴/۲۳ با انحراف معیار ۲۵/۳ بود. توزیع افراد مورد آزمایش ازنظر جنس، فقط مردان بودند و ۸۵ درصد از آن‌ها را مجردان و بقیه را متأهلین تشکیل می‌دادند. بیشتر شرکت‌کنندگان این مطالعه از رشته‌های علوم بهداشتی و مقطع تحصیلی ۸۰ درصد آن‌ها نیز کارشناسی بود.   نتایج نشان داد با افزایش تراز صوت از ۴۵ به ۶۵ دسی بل صدا با فرکانس پایین عملکردهای شناختی افراد بهبود پیدا می کند و همجنین بین مؤلفه‌های عملکردهای شناختی و دست برتری تفاوت معناداری وجود دارد(۰۵/۰p<)، بطوریکه افراد راست‌دست مؤلفه­های شناختی شنیداری بهتر، و افراد چپ‌دست مؤلفه‌های شناختی دیداری بهتری نسبت به هم داشتند و عملکرد دو سو توان نسبت به دو گروه دیگر در سطح بالاتری قرار دارد (۰۵/۰p<).
نتیجه­گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد که مواجهه با صدا فرکانس پایین در مولفه­های عملکردهای شناختی شرکت­کنندگان تاثیرگذار بود و همچنین  بین افزایش تراز صوت و مؤلفه­های عملکردهای شناختی با دست برتری رابطه معناداری وجود دارد. حین مواجهه با صدا افراد دو سو توان مؤلفه‌های عملکردهای شناختی بالاتری داشتند. بر این اساس در پست های کاری و وظایف شغلی حساس که نیازمند استفاده از عملکردهای شناختی هستند اثر دست برتری افراد باید مد نظر قرار گیرد.
 
مهدی بامداد، بهزاد تخم چی، رضا فاضل رضایی، چیاکو مکری،
دوره ۱۷، شماره ۱ - ( ۳-۱۳۹۹ )
چکیده

ta http-equiv=Content-Type content="text/html; charset=utf-۸">ta name=ProgId content=Word.Document>ta name=Generator content="Microsoft Word ۱۵">ta name=Originator content="Microsoft Word ۱۵">

زمینه و هدف: از مهم‌ترین عوامل بروز حوادث شغلی و به‌طور کل خطای انسانی، صدای محل کار است. علاوه بر اینکه از علل عمده ایجاد کم شنوایی و وزوز گوش است، از مـؤثرترین عوامـل برون‌زاد تأثیرگـذار بـرمکانیزمهای پردازشی مغز است. پاسخ انسان به صدا و موج انفجار و تغییر فشار هوا نگرانی عمده فعالیت در معدن است. مواد منفجره برای شکستن سنگ استفاده می شود و از این فرآیند به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند استخراج معادن یاد می شود. با این حال ، این روش ارزان شکستن سنگ دارای معایب ذاتی و همراه با نگرانیهای جدی در مورد محیط زیست و ایمنی پرسنل است. انفجار در معادن با استفاده از انبوه مواد منفجره که مشخص می شود بسیار پرخطر است. کارگران آتشکار به مانند افراد درگیر در یک منطقه جنگی بطور مداوم در معرض انفجارها قرار دارند. با این حال، سنجیدن اثربخشی این شرایط و یک رویداد خاص دشوار است. پاسخ فیزیولوژیکی به انفجار که کاملا در زمان گذرا است با گوش به عنوان یکی از آسیب پذیرترین اعضای بدن مورد ارزیابی قرار میگیرد. از بررسی های گذشته نتیجه گرفته می شود که پاسخ های شنیداری نه تنها به فشار هوا بلکه به ضربه و جهت بدن نیز کاملا بستگی دارد. واقعیت آن است که ماهیت و مدت زمان ارتعاشات تولید شده عادی با آنچه که توسط یک انفجار ایجاد می شود متفاوت است. علاوه بر این ، انفجار معدن با پارامترهای اختلالی بیشتری همراه است. تحت چنین شرایط، این که آیا استانداردهای ارتعاش باید به طور کلی برای انفجار در معادن استفاده شود ، به ویژه هنگامی که در بعضی موارد آسیب های مغزی خفیف مشاهده می شود ، جای تردید دارد. بطور مشابه تقریباً تمام مطالعاتی که در مورد تأثیر انفجار بر مغز سربازان تأیید شده ، تأیید کردند که سربازان از آسیب مغزی رنج می برند که ناشی از انفجار و امواج صوتی است. آنها شرح مفصلی از پاسخ جامعه به انفجارهای نظامی می دهند اما مطالعات بسیار کمی در رابطه با این موضوع وجود دارد که اثرات مستقیم فیزیولوژی به طور کلی و مغز به ویژه به دلیل انفجار معدن و تغییرات فشار هوا را در بربگیرد. ایده این مطالعه ، تعیین هرگونه تغییر در مغز انسان به دلیل پاسخ فوری مغز به این فعالیت در معادن و اطراف آن است. این داده ها برای پیش بینی تأثیر محرک مستقیم بر فیزیولوژی انسان و پاسخ وابسته به آن میتواند مورد استفاده قرار بگیرد. در مطالعه حاضر، واکنش مغزی پرسنل آتش‌کار و افراد عادی هنگام مواجهه با صوت انفجار موردبررسی قرارگرفته است.

روش بررسی: محدودیت هایی برای تست وجود دارد. (۱) شرایط صدا را فقط در آزمون می توان ثابت نگه داشت، زیرا تغییرات قابل توجهی در پارامترهای مختلف درگیر در محیط واقعی وجود دارد. (۲) فقط یک دستگاه EEG برای ضبط پاسخ های یک نفر در زمان مشخص وجود دارد. (۳) حمل و استفاده از تجهیزات تست در مکان های واقعی دشوار است. آزمایشی که در این مقاله ارائه داده می­شود شدت پاسخ های مغز شرکت کنندگان را با محرک صدایی یک انفجار شدید بررسی می­کند. صدایی با خصوصیات مشابه انفجارها در دنیای واقعی تولید شده است. این سیگنال اکوستیکی از نظر مدت و شدت منطبق بر رویه معمول در ادبیات موضوع استفاده می شود. این تحقیق یک پژوهش مداخله‌ای است که به دلیل پیچیده بودن فرایند برداشت و پردازش سیگنال، بر روی پنج نفر پرسنل دانشگاه، به‌عنوان نماینده جامعه­ای که هیچ‌گاه در معرض امواج انفجار نبوده­اند و پنج نفر آتش‌کار شاغل در معادن مختلف انجام شد. الکتروانسفالوگرام (EEG) پتانسیل بسیار خوبی برای اندازه گیری کمی حالات انسانی دارد. EEG ضبط سیگنال الکتریکی از پوست سر است که با عمل نورون ها در مغز ایجاد می شود. این کار می تواند با استفاده از الکترودهای در اتصال به پوست سر انجام شود. در نتیجه فعال شدن سیستم عصبی مرکزی با سیگنال EEG دریافت شده و تجلی پیدا می کند. با در نظر گرفتن منابع انسانی و تجربی در دسترس و تجزیه و تحلیل پیچیده این سیگنال­ها، آزمایش ها در مقیاس وسیعی نیستند که برای تولید بانک داده طراحی شده باشد. کل مشارکت‌کنندگان در آزمایش در بازه سنی ۳۲ تا ۴۲ سالگی (میانگین ۳۷ سال و انحراف معیار ۱.۵ سال) قرار داشتند و از سلامت عمومی جسمانی برخوردار بودند. این مطالعه توسط کمیته علمی آزمایشگاه تحقیقاتی تمرینات اصلاحی و توانبخشی دانشگاه صنعتی شاهرود مطابق پروتکل مصوب تأیید شده است. ویژگی‌های آکوستیکی و تأثیرات وزوز گوش از طریق تاریخچه گیری پرسیده شد و آزمون معاینه مختصر وضعیت شناختی برای کلیه افراد انجام شد. برای این منظور از امواج مغز که به‌صورت سیگنال­های مغزی (EEG) ثبت‌شده‌اند، بهره گرفته شد. کلاهک برداشت سیگنال­های EEG هشت کانالی بوده و کانال­ها به نحوی جایگذاری شدند که حواس مختلف اشخاص، شامل حواس حرکتی، گفتاری، شنیداری، بینایی و غیرارادی موردبررسی قرار گیرند. هشت الکترود در محل قرارگیریFp۱ ، Fp۲ ، ، ، ، ، ، روی پوست سر انتخاب شد. و الکترودهای گوش بعنوان مرجع هستند و الکترودهای مرتبط با زمین نیز وصل شدند. آزمایش به‌این‌ترتیب طراحی شد که سیگنال­ها در حالتی ثبت شدند که ناگهان و بدون اطلاع قبلی، صوت انفجار پخش می­شد.  از تجزیه موجک برای بررسی نحوه متفاوت مغز استفاده شده است. پاسخ لوبها به صدای انفجار و نشان دادن تفاوت بین پاسخ ها در گروه های مختلف افراد ، یعنی کارکنان (دانشگاه) و کارگران معدن بنا به سطح انفجار بسیار راهگشا است. موجک یک تابع ریاضی است که برای تقسیم سیگنال زمان پیوسته به اجزای مقیاس مختلف استفاده می شود. معمولاً می توان محدوده فرکانس را به مؤلفه مقیاس اختصاص داد. سپس هر مؤلفه را می توان با وضوح مطابق با مقیاس آن مورد مطالعه قرار داد. در اینجا در هر سطح از تجزیه موجک، سیگنال به دو بخش تقسیم می شود: باند با فرکانس پایین یا تقریبی، و باند با جزئیات دقیق با فرکانس بالا؛ که هر یک از آنها حاوی باند نیمی از فرکانس سیگنال است.

یافته‌ها: باند فرکانس های مختلف سیگنال های EEG نماینده رفتار شناختی مغز هستند. این تحقیق شامل استفاده از روش مبتنی بر فرکانس زمان برای اندازه گیری همزمانی فاز الکتروانسفالوگرام (EEG) است  در این پروژه فرکانس نمونه برداری بالاتر از حد مورد نیاز توسط سخت افزار ۵۰۰ هرتز تنظیم شده است. سیگنال های EEG می توانند توسط آرتیفکتهای بیرونی و ذاتی دچاراختلال شوند که سیگنال مورد نظر را مبهم می­کنند. اختلالات اضافی به مانند صداها و سیگنالهایی هستند که از یک منبع خارجی به جای فیزیولوژی بدن ظاهر می­شوند. نویز محیطی و نویز قطعات الکتریکی در EEG از طرف دیگر ، آثار دیگری از خطا را ایجاد و تقویت می کند. تمام این خطاها بایستی با پردازش مناسب حذف شوند. بعدازآنکه سیگنال مغزی و زمان ارسال صوت در آزمایش‌ها ثبت شد، مطالعه نشان داد که دو ویژگی برتر از سیگنال­ها بایستی استخراج شود. در تمام آزمایش ها مدت زمان واکنش در اثر انفجار کارگران و کارکنان یکسان بود. برای هر نمونه و هر الکترود ، یک ویژگی ثبت شده که در تست هایی که صدای انفجار پخش می شود، جمع آوری شده است. لازم به ذکر است که در بعضی موارد استخراج ویژگی غیرممکن است زیرا هیچ گونه تغییرپذیری قابل تشخیص با باند دلتا سیگنال در هنگام پخش صدای انفجار وجود ندارد. بر اساس این مطالعه، ما فرض کردیم که تغییرات در طیف توانی EEG در هنگام ارائه محرکهای شنوایی در مقایسه با شرایط استراحت بین افراد با و بدون تجربه در کارهای انفجار متفاوت خواهد بود. ما مقادیر قدرت را در باند فرکانسهای تتا ، آلفا و بتا تجزیه و تحلیل کردیم و اختلافات احتمالی بین گروه ها را در هر سه باند فرکانس آزمایش کردیم. گرادیان و زمان تغییرپذیری سیگنال، پیرو ارسال صوت انفجار بررسی شد. ملاحظه می­شود واکنش­های پرسنل دانشگاه و آتش‌کاران در بعضی کانال­های برداشت سیگنال مشابه و در بعضی دیگر کاملاً متفاوت‌اند. در  برخی دیگر از کانال‌ها و حواس، واکنش افراد غیر آتش‌کار نسبت به صوت انفجار این‌گونه بوده که سطح سیگنال افت کرده و سطح هوشیاری حرکتی و شنوایی آن‌ها کاهش‌یافته است، هرچند در خصوص پرسنل آتش‌کاری، عکس این موضوع اتفاق افتاده است.

نتیجه‌گیری:چگونه عادات شغلی بر رفتار انسان تأثیر می گذارد؟ این یک سوال معمولی است که به طور مکرر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از این مقاله بررسی رفتار کارگران درگیر با انفجار با تأکید بر سیگنالهای مغزی آنها است در حالیکه کارمندان دانشگاه، نماینده عموم مردم هستند که از انفجار دور هستند. با استفاده از این الگوریتم، ویژگیهای غیر طبیعی فعالیت الکتریکی مغز تشخیص داده شد. در مواردی سطح سیگنال EEG آتش‌کاران، برخلاف مردم عادی، به دنبال شنیدن صوت انفجار، افزایش می­یابد که معرف افزایش سطح هوشیاری حرکتی، گفتاری و بینایی ایشان است. این در حالی است که از منظر حواس شنیداری و غیرارادی، تفاوت محسوسی بین دو گروه مشاهده نشد. در بعضی موارد هیچ تأثیری در عملکرد مغز وجود ندارد و پاسخ فیزیولوژیکی در محدوده مدنظر مشاهده نمی شود. در نتیجه ، مهم نیست که بدانند چه خواهد شد ،تماما وقتی صدای انفجار را شنیدند ، دچار وحشت شده اند. ازنظر زمان واکنش به صدای انفجار، در بسیاری موارد تفاوت معنی­داری بین آن‌ها وجود نداشت، به‌جز در حواس حرکتی و گفتاری که واکنش افراد عادی به‌مراتب سریع‌تر از آتش‌کاران بود. روایی اندازه گیری مبتنی بر EEG از طریق مقایسه با میزان به دست آمده از شواهد و سوابق کارگران، که به عنوان یک اندازه گیری فیزیکی قابل اعتماد از عملکرد پذیرفته شده است، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می­دهد کاربرد سیگنال EEG در اندازه گیری واکنش کارگران. به ویژه در کارهای آینده برای درک شرایط کارگران بسیار ارزشمند و مهم است. این مطالعه می­تواند به دانش و درکی قابل اعتماد از واکنش ها در زمینه معدن کمک کند. در واقع این روش برای اندازه گیری مداوم عملکرد کارگران در هنگام کار با مواد منفجره در معدن ابزاری فراهم می­کند.


رستم گلمحمدی، اعظم بیابانی، نرگس آزادی، ایمان آبشنگ،
دوره ۱۷، شماره ۱ - ( ۳-۱۳۹۹ )
چکیده

زمینه و هدف
آلودگی صدا فراگیرترین عامل زیان آور فیزیکی در محیط‌های صنعتی به شمار می‌آید. اشتغال ﺩﺭ ﻣﺤﻴﻂ ﭘﺮ ﺻﺪﺍ به طور مداوم می‌تواند علاوه بر اثرات شنوایی ، ﺑﺎﻋﺚ اﺧﺘﻼل در ارﺗﺒﺎﻃﺎت کلامی، محدودیت ﺗﻤﺮﻛﺰ، ﺧﺴﺘﮕﻲ، آزار ذهنی و کاهش بازده کاری ﺷﻮد.کنترل صدا به منظور کنترل اثرات آن و راحتی کارگر بوده و شامل روش های کلی کنترل مدیریتی و کنترل مهندسی می باشد. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی و اجرای مداخلات مهندسی جهت کاهش مواجهه شغلی با صدا در واحدهای مختلف یک کارخانه روغن سازی در استان خوزستان بود.
روش کار
این مطالعه توصیفی، تحلیلی و مداخله‌ای در یک کارخانه تولید روغن خوراکی در استان خوزستان انجام گردید. در این مطالعه تراز فشار صوت در سالن‌های تولید توسط ترازسنج دیجیتال پیشرفته مدل AWA ۵۶۸۸ طبق استاندارد ISO ۹۶۱۲ اندازه‌گیری شد و سپس در واحدهای با تراز فشار صوت بالاتر از حد مجاز اقدامات مداخله‌ای شامل نصب لرزه‌گیر زیر دستگاه‌های پرس، نصب پانل آکوستیک در سقف و پانل جاذب در دیوار مشترک با سالن مونتاژ، نصب پانل جاذب در دیوارهای مجاور اپراتورهای پرس، نصب صفحات پلیمری روی سطح میزهای واحد قوطی‌سازی، اصلاح درب و پنجره‌های و اجرای کف شناور اتاق کنترل، نصب کابین فلزی با سطح داخلی جاذب فوم ‌الاستومری در دستگاه‌های تتراپک، نصب سقف فولاد گالوانیزه و لایه جاذب الاستومری در اتاقک کابین، ساخت و نصب اتاقک آکوستیک روی دستگاه بطری ردیف‌کن انجام گرفت. سپس به منظور تعیین میزان اثربخشی مداخلات انجام شده ارزیابی مجدد صورت گرفت. علاوه براین میزان اثربخشی مداخلات نسبت به کاهش تراز فشار صوت، شاخص‌های هزینه-اثربخشی و هزینه-فایده محاسبه گردید.
یافته ها
نتایج نشان داد قبل از انجام مداخله در تمام ایستگاه‌ها تراز فشار صوت معادل اندازه‌گیری شده بالاتر از حد مجاز بود به‌طوری‌که بالاترین میزان تراز فشار صوت در مجاورت یکی از پرس‌های ۶۳ تن برابر  dB(A)۶/۹۲ را نشان ‌می‌دهد. بعد از انجام مداخلات، میزان تراز فشار صوت در تمام ایستگاه‌ها کاهش یافته و در تمام نقاط به استثنا ایستگاهی که در مجاورت دستگاه پرس۶۳ تن بود به کمتر از مقدار حد مجاز رسیده است. با توجه به مداخلات صورت گرفته مشخص گردید بیشترین کاهش صدا در  اصلاح اتاقک‌های دستگاه‌های تتراپک بوده است. نتایج کاهش میزان تراز فشار صوت در آنالیز فرکانس صدا نیز در قبل و بعد از انجام مداخله در سالن‌ پرس و بطری‌سازی اثر بخشی مداخلات صورت گرفته را تایید نمود. متوسط شاخص هزینه-فایده کلی ۷۰/۰ میلیون ریال به ازای هر نفر در یک دوره یکساله نسبت پرداخت به بیمه‌گر به ازای هر سال بازنشستگی زودتر بوده است.
نتیجه گیری
بررسی ها نشان داد تمام اقدامات کنترلی انجام شده در واحد های مختلف در این مطالعه منجر به کاهش چشم گیر تراز معادل فشار صوت گردید و با بررسی صورت گرفته توسط شاخص هزینه اثربخشی و شاخص هزینه-فایده نیز مشخص گردید علی رغم هزینه نسبتاً بالایی که در برخی واحدها صورت گرفت این شاخص‌ها کاملاً در محدوده قابل قبولی قرار دارند.
 

صفحه ۱ از ۲    
اولین
قبلی
۱
 

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله سلامت کار ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2025 CC BY-NC 4.0 | Iran Occupational Health

Designed & Developed by : Yektaweb