fa ارزیابی سطح کورتیزول آزاد ادراری و رابطه آن با خستگی شغلی در قالی‎بافان ارگونومی Ergonomics پژوهشي Research <p><strong>زمینه‎ و ‎هدف:</strong> خستگی در جمعیت‎های کاری شیوع بالایی داشته و همبستگی قوی با استرس‎های روانی محیط کار دارد. از پیامدهای خستگی شغلی افزایش خطای انسانی و کاهش عملکرد است. خستگی خوداظهاری و تغییر در ترشح هورمون‎ها از روش‎های بررسی خستگی است. هدف مطالعه بررسی خستگی حاد شغلی و سطح کورتیزول آزاد ادراری قالی‎بافان طی روزهای کاری و غیرکاری می‎باشد.</p><p> <strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه مقطعی در سال 1391 بر روی 12 قالی‎باف زن انجام شد. در هر یک از روزهای کاری و غیرکاری 3 نمونه‎ ادراری و 3 نرخ‎دهی به خستگی از شرکت‎کنندگان جمع‎آوری گردید. سطح کورتیزول آزاد ادراری به روش الایزا و سطح خستگی حاد شغلی با شاخص خودگزارشی و معتبر VAS-fatigue تعیین شد. داده‎ها بااستفاده از نرم‎افزار STATA نسخه 11 تجزیه‎وتحلیل شدند. </p><p><strong>یافته‎ها:</strong> میانگین سطح کورتیزول روز کاری (77/176) بالاتر از روز غیرکاری (80/133) بود. مهم‌ترین عامل، تفاوت سطح کورتیزول پس از بیداری صبحگاهی در روز کاری و غیرکاری بود (001/=p). تغییرات خستگی در روز کاری معنادار (p<0/001)، اما در روز غیرکاری بی‎معنا بود. در روز کاری، بین سطح کورتیزول و خستگی، همبستگی ضعیف عکس وجود داشت، اما در روز غیرکاری همبستگی مشاهده نشد.</p><p> <strong>نتیجه‎گیری:</strong> این مطالعه تفاوت چشم‌گیری بین میزان ترشح کورتیزول صبحگاهی و سطح خستگی در روز کاری و غیرکاری گزارش نمود، که می‎تواند نشان از تأثیرات اساسی استرس ناشی از بار کاری، بر کارگران باشد. خستگی حاد فاکتور قوی و تأثیرگذار بر سطح کورتیزول نبود و از تغییرات این هورمون نمی‎توان به عنوان ابزار بررسی خستگی استفاده نمود. </p> <p><span style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 12pt mso-bidi-font-size: 14.0pt mso-fareast-font-family: Calibri mso-bidi-font-family: 'B Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA"><strong>Background and aims</strong></span><span style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 12pt mso-bidi-font-size: 14.0pt mso-fareast-font-family: Calibri mso-bidi-font-family: 'B Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA">:</span><span style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 12pt mso-bidi-font-size: 14.0pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-font-family: 'B Nazanin' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: AR-SA"> </span>Fatigue has a high prevalence in working population and associated with psychological stress in work environment, strongly. Occupational fatigue has negative effects on human errors and performance. Self report fatigue and hormonal change are fatigue assessment tools. This study aimed to evaluate acute fatigue and Urinary Free Cortisol level of carpet weavers in working and non-working day.</p><p> <strong>Methods:</strong> This cross-sectional study conducted for 12 carpet weavers in 2013. Three Urine sample and 3 fatigue rating are collected in working and non-working days. Urinary free Cortisol measured by ELISA method and occupational fatigue level determined by valid and self-report scale (VAS-fatigue index). Data were analyzed by STATA 11 software.</p><p> <strong>Results:</strong> Cortisol level in working day (176.77) was higher than Cortisol level in non-working day (133.80). Important cause of significant difference in Cortisol level between working day and non-working day (p=0.001) is awaking Cortisol level. Fatigue changes in working day were significant (p=0.001), but were insignificant in non-working day. Cortisol level and fatigue in working days have a weak reverse correlation, but in non-working days wasn’t observed significant correlation. </p><p><strong>Conclusion:</strong> The study reported significant differences between morning Cortisol secretion and fatigue level in working and non-working days that indicate work-related stress have substantial impacts on workers. Acute fatigue hasn’t strong and effective factor on Cortisol level and application of Cortisol change for fatigue assessments is not recommended. </p> کورتیزول آزاد ادراری, خستگی, استرس, ارگونومی, قالی‎باف Urine Free Cortisol (UFC), Occupational fatigue, Stress, Ergonomics, carpet weaver 76 87 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1011-1&slc_lang=fa&sid=1 N Mahdavi ندا مهدوی nmahdavi1@yahoo.com 13600319475328460014995 13600319475328460014995 No Hamadan University of Medical sciences دانشگاه علوم پزشکی همدان Z Kouselou زهرا کوسه لو zahra.kouselou@yahoo.com 13600319475328460014996 13600319475328460014996 No Hamadan University of Medical sciences دانشگاه علوم پزشکی همدان Z Jabbarpoor زهرا جبارپور zahrajabarpoor@yahoo.com 13600319475328460014997 13600319475328460014997 No Hamadan University of Medical sciences دانشگاه علوم پزشکی همدان S Shahidi سیامک شهیدی siamakshahidi@yahoo.com 13600319475328460014998 13600319475328460014998 Yes Hamadan University of Medical sciences دانشگاه علوم پزشکی همدان