fa تجزیه و تحلیل ریسک انفجار ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز شهری (TBS) با استفاده از روش شناسایی حالات نقص و تحلیل اثرات آن ((FMEA و تکنیک تجزیه و تحلیل درخت خطا (FTA) ایمنی Safety پژوهشي Research <p><strong>زمینه و هدف:</strong> توجه به ایمنی سایت های فرآیندی مجاور اماکن مسکونی بخصوص در کلان‌شهرها از دیدگاه مهندسی ایمنی و مدیریت ریسک اهمیت زیادی دارد. این مطالعه با هدف شناسایی کانون‌های خطر انفجار در ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز شهری (TBS) و تجزیه و تحلیل کیفی و کمی علل وقوع آنها و برآورد میزان احتمال وقوع نشتی در این ایستگاه‌ها انجام گرفت.</p> <p><strong>روش بررسی: </strong>جهت شناسایی کانونهای خطر و تحلیل کیفی نقص‌ها از روش حالات شکست و تجزیه و تحلیل اثرات آن (FMEA) و برای تعیین احتمال بروز حوادث مرتبط از روش آنالیز درخت خطا (FTA) استفاده گردید. جهت برآورد میزان احتمال رویدادهای پایه درخت خطا از نظرات خبرگان و بانک های داده مرتبط استفاده گردید.</p> <p><strong>یافته ها: </strong>تعداد ده کانون خطر انفجار در ایستگاه‌هایTBS شناسایی گردید. در مجموع 67 نقص در وقوع نشتی گاز از سنسینگ که دارای بیشترین عدد اولویت ریسک (RPN=24 ) بود مشخص شد. همچنین سیستم ارت ایستگاه با عدد اولویت RPN=4 کمترین مقدار عدد اولویت ریسک را داشت. نتایج نشان داد که احتمال نشت گاز از سنسینگ برابر 52/0 در سال می‌باشد. نقص فرآیندی (FP =0.334) بیشترین و علل مکانیکی (FP=0.062) کمترین سهم در رقوع نشت گاز از سنسینگ را دارند.</p> <p><strong>نتیجه گیری:</strong> پیشگیری و کنترل نشتی گاز از سنسینگ و جلوگیری از وقوع نقص‌های فرآیندی و رفتارهای ناایمن در کاهش ریسک انفجار ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز شهری اهمیت قابل توجهی دارد.</p> <p><strong>Background and aims:</strong> Attention to safety of process plants adjacent residential area, especially in the big cities is extremely importance from the perspective of the safety engineering and risk management. This study was carried out whit the aims of identification of hazard points of explosion in Town Border Station (TBS) and qualitative and quantitative analysis of their occurrence causes and estimation of leak probability in this station.</p> <p><strong>Methods:</strong> Hazard points of the explosion and qualitative analysis of the failures conducted by means of Failure Mode and Effect Analysis (FMEA) method. Occurrence probability of related accidents was estimated by means of Fault Tree Analysis (FTA) method. To determine of the basic event occurrence probability of the fault tree used form the expert opinions and the related data banks.</p> <p><strong>Results:</strong> Hazard points identified of the explosion in the TBS stations were ten. A total of 67 failures in gas leak of the Sensing that had highest the Risk Priority Number (RPN=24) were identified. Also Earth System of the Station had the lowest the Risk Priority Number (RPN=4). The results show that the leak probability of the Sensing was equal to 0.52 per year. Process failure (FP =0.334) and Mechanical failure had the highest and the lowest failure probability of the Sensing gas leakage.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Prevention and control of the Sensing gas leak and the prevention both of the occurrence process failures and unsafe behavioral had considerable importance in the explosion risk reduction of TBS.</p> انفجار, ریسک, حالات شکست و تجزیه و تحلیل اثرات آن, آنالیز درخت خطا, ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز شهری Explosion, Risk, Failure Mode and Effect Analysis (FMEA), Fault Tree Analysis (FTA), Town gas pressure reduction stations (TBS). 16 27 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-31-10&slc_lang=fa&sid=1 F Khosravirad فاطمه خسروی راد fatemehkhosravirad@gmail.com 13600319475328460030982 13600319475328460030982 No دانشگاه علوم پزشکی همدان E Zarei اسماعیل زارعی 13600319475328460030983 13600319475328460030983 No مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، گروه مهندسی بهداشت حرفهای، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران I Mohammadfam ایرج محمدفام iraj_f@yahoo.com 13600319475328460030984 13600319475328460030984 Yes دانشگاه علوم پزشکی همدان E Shoja اسماعیل شجاع SHOJA-E@yahoo.com 13600319475328460030985 13600319475328460030985 No شرکت ملی گاز ایران M Majidi Daryani محسن مجیدی داریانی 13600319475328460030986 13600319475328460030986 No شرکت ملی گاز ایران