fa انتخاب روش بهینه برای تجزیه و تحلیل حوادث صنعت نفت با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره fuzzy ANP و fuzzy TOPSIS ایمنی Safety كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> بروز حوادث در&nbsp; صنعت نفت می&shy;تواند خسارات جانی و مالی جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. بنابراین تجزیه و تحلیل و درک علت‌های حوادث در این صنعت برای پیشگیری از بروز آن‌ها بسیار مهم است. به دلیل وجود عوامل متعدد تأثیرگذار بر انتخاب روش تجزیه ‌و تحلیل حوادث و تنوع روش‌ها، یکی از اصول و مبانی مهم تجزیه ‌و تحلیل حوادث،&nbsp; انتخاب صحیح&nbsp; و کارآمد روش می‌باشد. بنابراین، این مطالعه با هدف انتخاب روش بهینه برای تجزیه ‌و تحلیل حوادث صنعت نفت و با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره انجام شد.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی:</strong> در این مطالعه مدلی بر اساس روش تصمیم‌گیری چند معیاره ساخته شد که شامل روش فرآیند تحلیل شبکه برای به دست آوردن وزن معیارهای استفاده ‌شده جهت انتخاب روش و استفاده از روش&nbsp; تاپسیس فازی برای ارزیابی اولویت‌بندی روش‌های تجزیه ‌و تحلیل حادثه بود.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها:</strong> بر اساس نتایج، 8 معیار اصلی و 21 زیر معیار برای انتخاب روش تجزیه ‌و تحلیل حادثه مورد استفاده قرار گرفت که معیارهای اصلی توانایی شناسایی سطوح چندگانه علل، نیاز آموزشی روش و سطوح دامنه کاربرد به ترتیب با وزن نهایی 375/0، 168/0 و 088/0 بیشترین وزن را در انتخاب روش داشتند. بر اساس نتایج اولویت‌بندی تاپسیس فازی، <span dir="LTR">Tripod beta</span> به‌عنوان روش بهینه برای حوادث انتخاب شد و روش‌های <span dir="LTR">Bow tie</span> و <span dir="LTR">MTO</span> در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> مطالعه حاضر نشان داد که برای انتخاب روش بهینه تجزیه ‌و تحلیل حادثه، معیارهای زیادی با درجه اهمیت متفاوت وجود دارد. بر اساس اهمیت معیارهای این مطالعه، روش <span dir="LTR">beta</span> <span dir="LTR">Tripod</span> به‌عنوان روش بهینه برای تجزیه ‌و تحلیل حوادث صنعت نفت انتخاب شد. به‌منظور بهبود تجزیه‌ و تحلیل حوادث و پوشاندن ضعف روش‌ <span dir="LTR">Tripod beta</span>، استفاده از این روش ‌به همراه روش‌های دیگر می‌تواند کمک زیادی در تجزیه ‌و تحلیل حادثه داشته باشد.</p> <p dir="LTR"><strong>Background and aims: </strong>Occurrence of accidents in the oil industry induces to the irreparable damage to human life and high value property. Understanding the causes of accidents takes place with analysis. One of the most important steps in accident analysis is a conscious selection of accident analysis method due to the existence of high variety of methods and various effective criteria. This study was carried out with the aim of selecting the optimal method for analysis of accidents in petroleum industry.</p> <p dir="LTR"><strong>Methods: </strong>A multi&ndash;criteria decision model was developed which was comprised of the Analytic Network Process to obtain the criteria weights (which was used for selection of the accident analysis method) and fuzzy TOPSIS for ranking of the accident analysis methods.</p> <p dir="LTR"><strong>Results: </strong>Based on the results, 8 criteria and 21 sub criteria were used for selection of the accident analysis method. The factors of multiple levels cause identification capability, training need and levels of analysis with final weights of 0.375, 0.168 and 0.088 (respectively) had the most important weights in method selection. Based on fuzzy TOPSIS ranking of accident analysis method, tripod beta was selected as the optimal method and other methods such as BOW tie and MTO were in subsequent priorities.</p> <p dir="LTR"><strong>Conclusion</strong>: The results showed that there were several criteria (with different weight) for selecting the optimal method of accident analysis. Based on important of criteria incorporated in the present study, the optimal method for petroleum accident analysis is Tripod beta. Incorporation of Tripod beta in combination with the other methods may be resulted in numerous benefits in accident analysis.</p> <p dir="RTL"></p> تجزیه‌ و تحلیل حادثه, ANP فازی, TOPSIS فازی Accident Analysis, Fuzzy ANP, Fuzzy TOPSIS 166 180 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1433-4&slc_lang=fa&sid=1 Omran Ahmadi عمران احمدی o.ahmadi@modares.ac.ir 13600319475328460026768 13600319475328460026768 No دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه بهداشت حرفهای، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Seyyed Bagher Mortazavi سید باقر مرتضوی mortazav@modares.ac.ir 13600319475328460026769 13600319475328460026769 Yes Department of Occupational Engineering, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. استاد، گروه مهندسی بهداشت حرفهای، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Ali Khavanin علی خوانین khavanin@modares.ac.ir 13600319475328460026770 13600319475328460026770 No دانشیار، گروه مهندسی بهداشت حرفهای، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.