fa بررسی حریم ایمنی 5 ماده سمی متداول در حوادث حمل‌و‌نقل جاده‌ای مواد شیمیایی با استفاده از نرم‌افزارهای ALOHA، PHAST و شاخص CEI (مطالعه موردی: اتوبان تهران-قزوین) ارزیابی و مدیریت ریسک Assessment and risk management كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>چکیده</strong><br> <strong>زمینه و هدف:</strong> حمل&shy;و&shy;نقل جاده‌ای مواد شیمیایی به علت وقوع حوادث متعدد و پیامدهای حاصله، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مطالعه با هدف تعیین حریم ایمن در حوادث حمل&shy;و&shy;نقل جاده&shy;ای مواد شیمیایی سمی به منظور بکارگیری در برنامه&shy;ریزی مقابله با شرایط اضطراری انجام پذیرفت.<br> <strong>روش بررسی: </strong>در این مطالعه، ابتدا مواد شیمیایی قابل حمل جاده&shy;ای مورد بررسی قرار گرفته سپس آمونیاک، کلر، 1،3- بوتادین، بنزن و تولوئن جهت مطالعات بیشتر و مدل&shy;سازی انتشار مواد سمی انتخاب شدند. سپس شاخص مواجهه شیمیایی <span dir="LTR">(CEI)</span> تعیین گردیده و رتبه&shy;بندی خطر انجام شد. در نهایت، مدل&shy;سازی نحوه انتشار مواد سمی مذکور با استفاده از نرم&shy;افزارهای <span dir="LTR">ALOHA</span> و <span dir="LTR">PHAST</span> انجام گردید.<br> <strong>یافته&shy; ها:</strong> نتایج حاصله نشان داد که با استفاده از شاخص <span dir="LTR">CEI</span>، آمونیاک، کلر و 1،3- بوتادین به ترتیب با شاخص مواجهه 597، 548 و 284 از اهمیت ویژه&shy;ای برخوردار بوده و نیاز به بررسی بیشتری دارند. در بررسی نهایی که براساس غلظت <span dir="LTR">ERPG-3</span> انجام گردید، با استفاده از نرم&shy;افزار <span dir="LTR">ALOHA</span>، آمونیاک با 2800 متر و با استفاده از نرم&shy;افزار <span dir="LTR">PHAST</span>، کلر با 3004 متر، بیشترین فواصل خطر را دارا بودند.<br> <strong><span dir="RTL">نتیجه&shy; گیری:</span></strong><span dir="RTL"> بررسی نتایج حاصله نشان داد که نرم&shy;افزارهای مورد&shy; استفاده و شاخص </span>CEI<span dir="RTL">، قابلیت لازم در ارایه نتایج صحیح در غلظت&shy;های پایین</span><span dir="RTL"> (</span>ERPG-1&2<span dir="RTL">)</span><span dir="RTL"> را ندارند. بعلت متفاوت بودن نتایج حاصل از نرم&shy;افزارهای </span>ALOHA<span dir="RTL"> و </span>PHAST<span dir="RTL"> و شاخص </span>CEI<span dir="RTL">، پیشنهاد می&shy;شود بالاترین فاصله خطر بدست آمده بر اساس </span>ERPG-3<span dir="RTL"> بدون توجه به نوع ماده و نوع نرم&shy;افزار مورد استفاده، در برنامه&shy;ریزی مقابله با شرایط اضطراری مد&shy;نظر قرار گیرد.</span></p> <p dir="RTL"></p><p></p> <p><strong>Abstract</strong><br> <strong>Background and aims</strong>: Road transportation of chemicals due to occurring various accidents and their hazardous consequences has high importance. The aim of this study was to determine safe distance in the accidents of road transportation of toxic chemicals in order to use in emergency response planning.<br> <strong>Methods</strong>: In this study, firstly, transportable chemicals -by road- were studied and ammonia, chlorine, 1,3-butadiene, benzene and toluene were selected for further study and modeling of toxic materials releases. Next, chemical exposure index (CEI) was determined and hazard ranking was done. Finally, modeling of toxic substances releases was done using ALOHA and PHAST software<s>&#39;</s>s.<br> <strong>Results</strong>: The results showed that, using the CEI index, ammonia, chlorine and 1,3-butadiene with exposure indexes of 597, 548 and 284, respectively, have high importance and need further investigation. In the final assessment that was done according to ERPG-3 concentration, using ALOHA software, ammonia with 2800 meters, and using PHAST software, chlorine with 3004 meters, have the highest hazard distances.<br> <strong>Conclusion</strong>: Assessment of the results showed that the used softwares and the CEI index don^&#39;t have the capability to provide correct results at low concentrations (ERPG-1 & 2). Due to difference of the results using PHAST and ALOHA softwares, and CEI index, it is recommended to use the highest hazard distance-obtained by ERPG-3-for emergency response planning, without paying attention to type of the material and type of the softwares.</p> <p></p><p></p> حریم ایمنی, حمل‌و‌نقل جاده‌ای, شاخص مواجهه شیمیایی, ALOHA , PHAST, CEI safe distance, road transportation, chemical exposure index, ALOHA, PHAST, CEI 42 35 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1813-1&slc_lang=fa&sid=1 Faride Atabi فریده عتابی far-atabi@jamejam.net 13600319475328460026857 13600319475328460026857 No Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم‌و‌تحقیقات Roghayeh Ghorbani رقیه قربانی rghorbani2012@yahoo.com 13600319475328460026858 13600319475328460026858 No Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم‌و‌تحقیقات Mousa Jabbari موسی جباری jabbarim@sbmu.ac.ir 13600319475328460026859 13600319475328460026859 Yes Shahid Beheshti University of Medical Science دانشگاه علوم‌ پزشکی شهید‌ بهشتی