fa بررسی رابطه کیفیت خواب و خستگی ذهنی درسطوح مختلف روشنایی بر روی توجه و زمان واکنش در شرایط آسایش حرارتی ارگونومی Ergonomics پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف</strong><strong>:</strong> خستگی ذهنی در وظایف نیازمند توجه باعث کاهش بازدهی و افزایش خطا شده که این موضوع یکی از عوامل ایجاد حوادث ناشی از کار می باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات کیفیت خواب وخستگی ذهنی بر روی توجه و زمان واکنش در شرایط آسایش حرارتی انجام شد.<br> <strong>روش بررسی: </strong>این مطالعه تجربی بر روی 33نفر از دانشجویان در اتاقک تنش های حرارتی انجام شد. آزمودنیها در مدت 5/1ساعت مواجهه با دمای<span dir="LTR">c</span>&deg;22 وسطوح مختلف روشنایی500،200و1500لوکس آزمونهایی از قبیل آزمون عملکرد پیوسته برای سنجش توجه،دستگاه سنجش زمان واکنش برای اندازه گیری زمان واکنش،پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ وچک لیست خستگی ذهنی را انجام دادند.داده ها با آزمون رگرسیون خطی چندگانه وضریب همبستگی پیرسون ونرم افزار20<span dir="LTR">spss</span> آنالیزشدند.<br> <strong>یافته ها:</strong>ارتباط بین خستگی ذهنی قبل و بعد از مواجهه باسطوح200و1500 لوکس معنی دار شده (05/0<span dir="LTR">P˂</span>)و بیشترین مقادیر را در سطوح 200و 500لوکس داشتند.ارتباط خستگی ذهنی قبل از مواجهه با سطح 200 لوکس با خطای ارتکاب و زمان واکنش تشخیصی معنی دار شد(05/0<span dir="LTR">P˂</span>). ارتباط خستگی ذهنی بعد از مواجهه با سطح 500 لوکس با زمان واکنش انتخابی دوصدا معنی دار شد(05/0<span dir="LTR">P˂</span>).ارتباط کیفیت خواب با آزمون عملکردپیوسته معنی دار نشد(05/0<span dir="LTR">P˃</span>) اما با زمان واکنش تشخیصی در روشنایی200لوکس و زمان واکنش انتخابی دو رنگ در 500لوکس معنی دار شد(05/0<span dir="LTR">P˂</span>).<br> <strong>نتیجه گیری: </strong>نتایج این مطالعه نشان داد میزان خطا،زمان واکنش و عدم توانایی افراد در فکر کردن بعلت خستگی ذهنی زیاد،روشنایی وکیفیت خواب نامناسب،افزایش یافته است. بنابراین ضروریست تا در پستهای کاری که نیاز به توجه، تمرکز و واکنش به محرک دارند، با در نظر گرفتن میزان کیفیت خواب و خستگی ذهنی شرایط محیط کار را از لحاظ گرما و روشنایی بهینه سازی نمود. <strong>Background and aims</strong><strong>:</strong> In accomplishing attention-consuming tasks, mental fatigue reduces productivity and increases error rate as the factors involved in work accidents. The present research goal was to study the effects of sleep quality and mental fatigue on attention and reaction time in the thermal comfort condition.<br> <strong>Methods:</strong> This experimental research was conducted on 33 university students in thermal stress chambers. The participants were exposed to 500, 200, and 1500 lx lightings for 1.5 hours at the 22 temperature to take the continuous performance test (CPT) (which assessed attention) and the reaction time test (which measured their reaction time), and complete the Pittsburgh Sleep Quality Inventory (PSQI) and the mental fatigue checklist. The collected data was analyzed in SPSS 20 using the multiple linear regression analysis and Pearson&rsquo;s correlation coefficient methods.<br> <strong>Results:</strong> There was a significant relationship between levels of mental fatigue before and after exposure to 200 and 500lx lightings, and the highest level of mental fatigue was observed with the 200 and 500lx lightings (P˂0.05). The relationship of mental fatigue before exposure to the 200lx lighting with the error rate and reaction time was significant (P˂0.05). The relationship of mental fatigue after exposure to the 500lx lighting and the two-sound selective reaction time was significant (P˂0.05). The relationship of sleep quality was not significant in the CPT (continuous performance test) test (P˃0.05), but the relationship of sleep quality with the diagnostic reaction time (with the 200lx lighting) and the two-color selective reaction time (with the 500lx lighting) was significant (P˂0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> Research findings revealed that error rate, reaction time, and the inability to think increased because of extreme mental fatigue, inadequate lighting, and low sleep quality. Hence, it is necessary to optimize the heat and lighting of the workplace environments for positions that require attention, concentration and reaction to stimuli based on the sleep quality and mental fatigue levels. کلید واژها: کیفیت خواب, خستگی ذهنی, روشنایی, توجه , زمان واکنش Sleep quality, Mental fatigue, Lighting, Attention, Reaction Time 85 94 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1969-1&slc_lang=fa&sid=1 zohreh mohebian زهره محبیان zohre.mohebian@yahoo.com 13600319475328460026944 13600319475328460026944 No Department of Occupational Health Engineering دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر Habibollah Dehghan حبیب اله دهقان ha_dehghan@hlth.mui.ac.ir 13600319475328460026945 13600319475328460026945 Yes Department of Occupational Health Engineering دانشگاه علوم پزشکی اصفهان