fa تجزیه‌وتحلیل علل ریشه‌ای فوران (Blow out) چاه‌های نفت و گاز در صنعت حفاری با استفاده از روش پاپیونی (Bow-Tie) ارزیابی و مدیریت ریسک Assessment and risk management پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>چکیده</strong></p> <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> یکی از مهم‌ترین و پرهزینه‌ترین خطرات صنعت حفاری در زمینه نفت و گاز، خطر فوران &nbsp;چاه‌های نفت و گاز است. فوران چاه می‌تواند به پیامدهای جبران‌ناپذیری، از قبیل انفجار، تلفات شدید انسانی و فجایع زیست‌محیطی منجر گردد. آنالیز ریسک یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارزیابی خطرات، طراحی اقدامات کاهشی خطر و افزایش سطح ایمنی در این صنایع است. در همین راستا مطالعه حاضر با هدف شناسایی علل ریشه ای و ارزیابی ریسک فوران چاه‌های نفت و گاز در صنعت حفاری، با استفاده از تکنیک آنالیز پاپیونی (<span dir="LTR">BTA</span>) &nbsp;<span dir="LTR">Bow tie Analysis</span> انجام گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش بررسی</strong><strong>:</strong> در این مطالعه علل ریشه ای فوران چاه در بخش ساحلی چاه‌های اکتشافی صنعت حفاری، با به‌کارگیری تکنیک <span dir="LTR">FTA</span> شناسایی شد. همچنین با استفاده از روش <span dir="LTR">ETA</span>، پیامدهای مرتبط با شکست هر یک از موانع کنترل فوران پیش‌بینی و احتمال هر پیامد محاسبه گردید<span dir="LTR">.</span> درنهایت با استفاده از دیاگرام <span dir="LTR">BTA</span> مسیر حادثه و موانع کنترلی آن از علل تا پیامدها ترسیم و بررسی گردید.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها: </strong>بر اساس نتایج بدست آمده، درمجموع 28 علت یا نقص (رویداد پایه) در بروز رویداد اصلی یا همان سیلان (<span dir="LTR">Kick</span>) دخالت دارند، همچنین 8 لایه کنترلی در پیشگیری از وقوع فوران شناسایی گردید. رویداد های پایه همراه با احتمالات رخداد و میزان اهمیت هریک در سمت چپ و پیامدها ی بعد از رویداد اصلی همراه با احتمالات رخداد هریک در سمت راست دیاگرام <span dir="LTR">BTA</span> مشخص گردید. احتمال وقوع رویداد اصلی (سیلان) و پیامد نهایی(فوران) به ترتیب &nbsp;<span dir="LTR">&times;</span> &nbsp;23/1 و <span dir="LTR">&times;</span> &nbsp;94/2 محاسبه شد.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>بر اساس نتایج تحلیل دیاگرام <span dir="LTR">BTA</span> در این مطالعه، ورود به لایه پرفشار در سازند حفاری وخطای انسانی از قبیل پر نکردن مناسب چاه با سیال حفاری در زمان لوله بالا کردن(<span dir="LTR">Trip up</span>) به‌عنوان مهم‌ترین علل ریشه ای در ایجاد سیلان شناخته شد. همچنین از بین لایه های کنترلی فوران لایه اول (تشخیص به موقع سیلان)&nbsp;و عملکرد صحیح سیستم فوران گیر سرچاهی (<span dir="LTR">BOP</span>) <span dir="LTR">Blowout Preventer</span> ، مهمترین نقش را در پیشگیری از وقوع فوران ایفا می کنند.&nbsp;</p> <p><strong>Abstract</strong></p> <pre> <strong>Background and aims</strong><strong>:</strong> One of the major concerns in the oil and gas drilling industry are Blowouts. Blowout could have severe consequences, such as fire and explosions, releases of toxic gases and environmental disasters<span dir="RTL">.</span> The aim of this study is to identify the root causes of kick and blowout in drilling industry.</pre> <pre> </pre> <p><strong>Methods: </strong>In this study, FTA investigates root causes of a kick while ETA explores the possible consequences (including blowout) arising from a kick. Bow Tie Analysis (BTA) combines FTA and ETA to explore the root causes and consequences (blowout) of a kick in onshore exploration</p> <pre> </pre> <pre> <strong>Results:</strong> 28 basic event (root causes) have been identified for kick. Also to mitigate kick consequences, 8 safety barriers recognized. The probability of kick and blowout was calculated as 1/23&times; and 2/94&times;,respectively. The order of importance measure of each root causes was listed.</pre> <pre> </pre> <pre> <strong>Conclusions</strong>: In this study, Getting into the high pressure zone and not filling well with drilling mud during the trip up, was identified as the most important root causes of kick. Furthermore, early diagnosis of kick and the proper functioning of Blow-Out Preventer (BOP) were recognized as the first safety barrier to prevent the blowout.</pre> کلیدواژه‌ها: فوران, سیلان, ارزیابی ریسک, تحلیل پاپیونی (BTA) Keywords: Blowout, kick, risk assessment, Bow Tie Analysis (BTA) 16 24 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2148-1&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Mirzaee Aliabadi مصطفی میرزایی علی آبادی mirzaei@umsha.ac.ir 13600319475328460031072 13600319475328460031072 Yes Hamadan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان Iraj Mohammadfam ایرج محمدفام aahmadi.hse@Gmail.com 13600319475328460031073 13600319475328460031073 No Hamadan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان Ahmadreza ahmadi gahar احمدرضا احمدی گهر aahmadi.hse@Gmail.com 13600319475328460031074 13600319475328460031074 No Hamadan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان