fa منشأیابی و ارزیابی خطر ترکیبات BTEX در مواجهه شغلی رانندگان اتوبوس های سامانه BRT شهر تهران در محدوده طرح ترافیک در نیمه دوم سال 1394 پایش آلودگی هوا Air pollution monitoring پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نگرانی در مورد کیفیت هوای تنفسی در کابین</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های سیستم</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های حمل و نقل عمومی در حال افزایش است. در مطالعه حاضر مواجهه شغلی رانندگان اتوبوس با ترکیبات</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> BTEX </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در کابین اتوبوس‌های سامانه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> BRT </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تهران سنجش شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">دستورالعمل</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> NIOSH1501 </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جهت نمونه</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">برداری و آنالیز مورد استفاده قرار گرفت. نمونه</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها توسط</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> CS₂ </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">استخراج و توسط دستگاه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> GC-FID </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">آنالیز شدند. منابع اصلی انتشار این آلاینده</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها مشخص و ریسک سرطان و غیر سرطان‌زای ترکیبات هدف با استفاده از دستورالعمل‌های</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> USEPA </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> WHO </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ارزیابی شد. آنالیز آماری داده</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها با استفاده از نرم</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">افزار</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> SPSS</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> نسخه 20 انجام شد و برای مقایسه و همبستگی به ترتیب از تست</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">های</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> Wilcox </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> Kendal </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">استفاده شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> میانگین غلظت بنزن، تولوئن، اتیل بنزن، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">- (m+p) </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زایلن، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">-o </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زایلن و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> BTEX </span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در کابین اتوبوس</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها به ترتیب 75/8، 33/24، 90/25، 71/43، 46/33 و 15/136 میکروگرم بر متر</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مکعب اندازه</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری شد. خطر سرطان آلاینده بنزن در خطوط 1، 2 و 7 به ترتیب برابر با 5-10&times;07/7، 5-10&times;68/4 و 5-10&times;08/3 ثبت شد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> متوسط غلظت بنزن بیشتر از مقادیر توصیه شده توسط استاندارد سالیانه ایران و همچنین استاندارد اتحادیه اروپا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">EU</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) اندازه</span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری شد. مقدار متوسط خطر سرطان (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">LTCR</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) نسبت به مقادیر توصیه شده توسط </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">WHO</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">USEPA</span></span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بیشتر بود. خطر غیر سرطان-زای تمامی ترکیبات مورد مطالعه نیز کمتر از 1 و در محدوده قابل قبول اعلام شد.</span></span> <strong>Background and aims:</strong> Recently, there is an increasing concern about the quality of breath air in cabins of public transportation system. Present study measured the driver&rsquo;s occupational exposure of BTEX as the most important and toxic group of VOCs in cabins of Tehran bus rapid transit (BRT) system.<br> <strong>Methods:</strong> NIOSH 1501 was used for sampling and analyzing. Samples were extracted by CS2 and analyzed by GC-FID. The main sources of target pollutants were determined and the risk carcinogenic and non- carcinogenic of these compounds were evaluated by USEPA and WHO methods. SPSS Ver.20 was used for Statistical processing of data and Wilcox-test and Kendal were used for comparison and correlation, respectively.<br> <strong>Results:</strong> The mean inner concentration of Benzene, Toluene, Ethylbenzene, (m+p) - Xylene, o- Xylene and BTEX was measured 8.75, 24.33, 25.90, 43.71, 33.46 and 136.15 &micro;g/m3, respectively. The lifetime cancer risk (LTCR) of Benzene in line 1, 2 and 7 was 7.07&times;10-5, 4.68&times;10-5 and 3.08&times;10-5, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> Mean concentration of Benzene was more than Iran environmental protection organization and European :::::union::::: (EU) recommended levels. LTCR of Benzene was more than recommended levels by USEPA and WHO. The Hazard Quotient (HQ) of all under investigation compounds were less than 1. Therefore, non-carcinogenic risk of them was in acceptable range. ترکیبات آلی فرار, اتوبوس های تندرو, مواجهه شغلی, ترکیبات سرطان زا VOCs, Bus, Occupational Exposure, Carcinogenic Compounds 48 58 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-378-1&slc_lang=fa&sid=1 Majid Kermani مجید کرمانی majidkermani@yahoo.com 13600319475328460031047 13600319475328460031047 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران Ahmad Jonidi Jafari احمد جنیدی جعفری ahmad_jonidi@yahoo.com 13600319475328460031048 13600319475328460031048 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران Ali Asghar Aalamolhoda علی اصغر اعلم الهدی alamo@sharif.ir 13600319475328460031049 13600319475328460031049 No Sharif University of Technology دانشگاه صمعتی شریف Farzaneh Jajarmi فرزانه جاجرمی farzanehjajarmi@gmail.com 13600319475328460031050 13600319475328460031050 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران Elaheh Dana الهه دانا elahedana66@gmail.com 13600319475328460031051 13600319475328460031051 Yes Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران Abbas Shahsavani عباس شاهسونی ashahsavani@sbmu.ac.ir 13600319475328460031052 13600319475328460031052 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی