fa سمیت کبدی و استرس اکسیداتیو ناشی از سم کلرپیریفوس در موش صحرایی: اثر حفاظتی عصاره رزماری در مواجهات تحت مزمن سم شناسی شغلی Occupational Toxicology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;">زمینه و هدف:</span></strong> <span style="font-family:B Nazanin;">کلرپیریفوس</span> <span style="font-family:B Nazanin;">یکی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پر</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مصرف</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ترین</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سموم</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ارگانوفسفره</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است</span> <span style="font-family:B Nazanin;">که</span> <span style="font-family:B Nazanin;">به‌طور</span> <span style="font-family:B Nazanin;">عمومی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">دنیا</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استفاده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">می‌شود</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> این سم علاوه</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بر</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مهار</span> <span style="font-family:B Nazanin;">آنزیم</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کولین</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استراز،</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">القاء</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استرس</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اکسیداتیو</span> <span style="font-family:B Nazanin;">و</span> <span style="font-family:B Nazanin;">افزایش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اکسیدآن‌ها</span> <span style="font-family:B Nazanin;">نیز</span> <span style="font-family:B Nazanin;">نقش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">دارد. از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">طرفی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">عصاره گیاه رزماری یک</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ماده آنتی‌اکسیدانی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است</span> <span style="font-family:B Nazanin;">و</span> <span style="font-family:B Nazanin;">نقش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">محافظت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کننده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">برابر</span> <span style="font-family:B Nazanin;">رادیکال</span> <span style="font-family:B Nazanin;">های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">آزاد ایفاء</span> <span style="font-family:B Nazanin;">می</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کند. بنابراین هدف از انجام این مطالعه، بررسی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پیشگیری از </span><span style="font-family:B Nazanin;">آسیب کبدی</span><span style="font-family:B Nazanin;"> ناشی از مواجهه با سم تجاری </span><span style="font-family:B Nazanin;">کلرپیریفوس در نتیجه مصرف عصاره رزماری به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی این گیاه می‌باشد.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;">روش بررسی: </span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;">در این مطالعه از 30 راس موش صحرایی نر نژاد ویستار با محدوده وزنی 200-220 گرم استفاده شد. در ابتدا حیوانات به‌طور تصادفی به پنج گروه (هر گروه 6 سر) تقسیم شدند. پنج گروه شش تایی شامل، گروه کنترل تیمار با آب مقطر به صورت تزریق درون صفاقی، گروه مواجهه با کلرپیریفوس به صورت تزریق درون صفاقی (دوز</span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> mg/kg </span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;">5/13)، گروه مواجهه با عصاره رزماری به صورت خوراکی و توسط گاواژ (غلظت</span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> mg/kg</span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;">100)، گروه مواجهه توام با سم به صورت تزریق درون صفاقی (دوز</span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"> mg/kg </span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;">5/13)و رزماری به صورت خوراکی و توسط گاواژ (غلظت </span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mg/kg</span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"> 100) ، گروه مواجهه همزمان سم به صورت تزریق درون صفاقی و رزماری به صورت خوراکی و توسط گاواژ (غلظت </span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">mg/kg</span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"> 200 خوراکی)، به‌عنوان گروه‌های مورد مطالعه انتخاب شدند. بعد از 30 روز متوالی، موش‌ها وزن و کشته شدند و بافت کبد جهت بررسی‌های هیستوپاتولوژی و تغییرات سطح مالون دی آلدئید و فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز مورد بررسی قرار گرفت. جهت سنجش سطح مالون دی آلدئید، دستگاه الایزا ریدر مدل </span></span><span style="font-family:B Nazanin;">بیوتیک بر روی طول موج 535 نانومتر و جهت سنجش سطح فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز، دستگاه بر روی طول موج 412 نانومتر تنظیم شد. سپس داده‌های حاصل توسط نرم‌افزار آماری </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">SPSS 22</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> و روش آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">One-way ANOVA</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> و به دنبال آزمون آماری </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Tukey</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفتند و تفاوت میانگین‌ها در سطح </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P<0.05</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> معنی‌دار در نظر گرفته شد.</span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">یافته ها:</span></strong> <span style="font-family:B Nazanin;">طبق تست های آماری گروه مواجهه یافته با عصاره رزماری نتایج مشابه گروه کنترل یافت شد اما در گروه مواجهه یافته با کلرپیریفوس این سم به‌طور معنی‌داری باعث تغییر در میزان فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز و مالون دی آلدئید نسبت به گروه کنترل و همچنین آسیب‌هایی از جمله آشفتگی در چیدمان سلول‌ها، افزایش فضای سینوزوئیدها، نکروز سلول‌های کبدی و ادم سیاهرگ مرکزی در بافت کبد می‌شود در حالیکه مواجهه همزمان با کلرپیریفوس و عصاره رزماری به‌طور معنی‌داری باعث بهبود فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز و سطح مالون دی آلدئید و &nbsp;همچنین کاهش آسیب ناشی از کلرپیریفوس می‌گردد.</span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;">نتیجه گیری:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> با توجه به نتایج فوق به نظر می رسد که سم کلرپیریفوس به واسطه تولید رادیکال‌های آزاد، تنش اکسیداتیو و تضعیف دفاع آنتی‌اکسیدانی باعث آسیب سلولی و تغییرات ساختاری در بافت کبد موش‌های صحرایی می‌شود. درحالی‌که عصاره رزماری به دلیل دارا بودن ترکیبات آنتی‌اکسیدان باعث افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی، کاهش میزان پراکسیداسیون لیپیدی و محافظت در برابر آسیب کبدی ناشی از ماده سمی کلرپیریفوس می‌گردد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:2;"><strong>Background and aims:</strong></span> Chlorpyrifos is a worldwide used organophosphorus pesticide. In addition to controlling the cholinesterase enzyme, this toxicant also theatres significant role in oxidative stress and augmented oxidants.&nbsp; Whereas, extracted rosemary is an antioxidant and plays a protective role against free radicals. Therefore, the object of this study was to investigate the reduction of liver damage caused by chlorpyrifos through the effect of rosemary extract on the oxidative stress of this pesticide.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br> <strong>Methods</strong><strong>: </strong>In this study, 30 male Wistar Rats, weighing 200-220 g were used. The animals (Rats)were randomly divided into five groups, each group containing six rats for further comparison; Group І: served as control, Group П: the Chlorpyrifos exposure group (13.5 mg / kg single dose), Group Ш: the group exposed to Rosemary extract (100 mg / kg), Group ІV: the exposure group with the toxicant (13.5 mg / kg dose) and Rosemary (100 mg / kg concentration), Group V: simultaneous exposure of toxicant and rosemary (200 mg / kg oral dose). After 30 days, the Rats were weighed, killed and the liver tissue was histologically examined and changes in MDA and GPx were reviewed.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Results:</strong> The results of statistical tests showed that Chlorpyrifos significantly damaged the liver tissue and altered the activity of glutathione peroxidase and malondialdehyde compared to the control group, as well as the simultaneous exposure to CPF and rosemary extract can significantly make modifications to GPx and MDA levels and mitigate the CPF damage.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results, rosemary extract can reduce the oxidative stress caused by Chlorpyrifos and this plant can be used to treat poisoning caused by this toxic pesticide.</span></span></div> کلرپیریفوس, استرس اکسیداتیو, رزماری, سمیت کبدی, آنتی‌اکسیدان Chlorpyrifos, Oxidative stress, Rosemary, Liver toxicity, Antioxidant 75 88 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2853-1&slc_lang=fa&sid=1 reza Pourbabaki رضا پوربابکی yasin.babaki@gmail.com 13600319475328460048055 13600319475328460048055 No . Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Monireh Khadem منیره خادم monirehkhadem@gmail.com 13600319475328460048056 13600319475328460048056 No Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran,Assistant Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran تهران، خیابان انقلاب، خیابان قدس، خیابان پورسینا، دانشکده بهداشت،استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران sajjad Samiei سجاد سمیعی sajjadsamiei1994@yahoo.com 13600319475328460048057 13600319475328460048057 No Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Institute for Environmental Research,Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مهندسی بهداشت حرفه ای، خیابان انقلاب، خیابان قدس، خیابان پورسینا، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران fatemeh amirkhanloo فاطمه امیرخانلو royaamirkhanloo@yahoo.com 13600319475328460048058 13600319475328460048058 No department of pharmacology, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran,Department of Toxicology_ Pharmacology, Faculty of Pharmacy, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran تهران، خیابان انقلاب، خیابان قدس، خیابان پورسینا، دانشکده بهداشت،گروه سم شناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Seyed Jamaleddin Shahtaheri سید جمال الدین شاه طاهری shahtaheri@tums.ac.ir 13600319475328460048059 13600319475328460048059 Yes , Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Institute for Environmental Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران