fa شناسایی و اولویت بندی معیارهای ایمنی عابران پیاده در معابر درون شهری استان همدان مبتنی بر تصمیم گیری چند معیاره به روش تاپسیس فازی ایمنی Safety پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> عابران پیاده در میان کاربران جاده‌ای به‌ عنوان آسیب‌پذیرترین گروه محسوب می‌شوند. ایجاد تجهیزات ایمنی و اجرای راهکارهای مؤثر در گذرگاه‌های عرضی موجب افزایش ایمنی عابر پیاده خواهد شد. براساس اطلاعات سازمان پزشکی قانونی کشور 76 نفر در معابر درون شهری استان همدان در طی سال 1396 در اثر حوادث رانندگی جان خود را از دست داده اند. در استان همدان عابران پیاده یکی از مهمترین گروههای در معرض خطر حوادث رانندگی می باشند و مطالعه و اولویت بندی معیارهای ارتقاء ایمنی رفت و آمد عابران می تواند برنامه ریزان و تصمیم گیران را در ایجاد محیطی امن برای رفت و آمد عابران کمک کند. این مطالعه با هدف شناسایی و اولویت بندی معیارهای ایمنی عابران پیاده در معابر درون شهری استان همدان مبتنی بر تصمیم گیری چند معیاره به روش تاپسیس فازی طراحی و انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> در این پژوهش توصیفی و تحلیلی با استفاده از روش تاپسیس فازی روند منطقی و سیستماتیک برای توسعه مدل بهینه تحت هر یک از معیارهای انتخابی تهیه شد. برای دستیابی به عوامل خطر تأثیرگذار در ارائه مدل لازم، ابتدا معیارها توسط خبرگان از میان فهرست مبسوط معیارهای عملکردی تعیین شد و سپس با توجه به وجود معیارهای کلیدی در ارتباط با ایمنی عابران پیاده با کمک معیارهای <span dir="LTR">SMART</span>، از نسبت وزن دهی و تعیین&nbsp; وزن معیارهای مورد مطالعه جهت رتبه بندی معیارها استفاده شد.<br> <strong>یافته‌ها: </strong>تجزیه و تحلیلهای فازی نشان داد، از نظر شرکت کنندگان مطالعه، ایجاد گذرگاههای غیر همسطح در تقاطع ها، ایجاد مسیرهای امن در اطراف مدارس، محدود کردن دسترسی عابران به بزرگراه ها، ایجاد محل‌های عبور کنترل‌شده در مناطق پرخطر و آموزش و ارتقاء فرهنگ ترافیک در جامعه از طریق رسانه های جمعی به ترتیب مهمترین معیارهای کلیدی ارتقاء ایمنی عابران پیاده می باشند.<br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>این مطالعه نشان داد، معیارهای لازم و دارای اهمیت جهت ارتقاء ایمنی عابران پیاده حیطه های مختلف عوامل انسانی، محیطی و وسیله نقلیه را شامل می شوند. در این میان عوامل انسانی و رفتار عابران نقش مهمی دارد. اولویت بندی معیارهای ایمنی عابران به سیاست گذاران و مدیران جهت مدیریت عوامل موثر در تصادفات عابران پیاده کمک می کند. <strong>Introduction:</strong> Studying and prioritizing the criteria to improve the safety of pedestrian traffic can help planners and decision makers to create a safe environment for pedestrians. This study was designed and carried out to identify and prioritize the safety criteria of pedestrians thoroughfares of Hamadan province based on multi-criteria decision making by fuzzy TOPSIS method.<strong><span dir="RTL"></span></strong><br> <strong>Methods and Materials</strong>: In this study, a logical and systematic process was run using fuzzy TOPSIS method to develop an optimal model under each of the selected criteria. The study was carried out during 2018-2019. To determine the risk factors related to the modeling, first the indicators were determined by the panel of experts pannel from an extensive list of functional indicators. Then, using SMART criteria of weighting proportion and weighing indicators were used to rank the i indicators among identified indicators related to pedestrian safety.<br> <strong>Results</strong>: A total of 50 people, &nbsp;with a mean and standard deviation of age 42.68 and 0.83 years, participated in this study. The fuzzy analysis showed that according to the view of study participants, creating uneven crossings at intersections, creating safe paths around schools, restricting pedestrian access to highways, creating controlled crossings in high-risk areas, and education and promotion of the traffic culture in the community through mass media are the most important key criteria for promoting pedestrian safety, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> This study revealed that the necessary and important criteria for improving the safety of pedestrians include various areas of human, environmental, and vehicle factors. تکنیک تاپسیس فازی, شاخص, ایمنی, عابران پیاده Fuzzy TOPSIS technique, Index, Safety, Pedestrians 232 248 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2714-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Moradi علی مرادی amoradi1350@yahoo.com 13600319475328460038823 13600319475328460038823 No Occupational Health & safety research center, Hamadan University of Medical Sciences Hamadan, Iran. مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شعلی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Khaled Rahmani خالد رحمانی khaledrahmani111@yahoo.com 13600319475328460038824 13600319475328460038824 Yes Assistant Professor of Epidemiology, Liver and Digestive Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Maryam Najafi مریم نجفی najafi_parnian@yahoo.com 13600319475328460038825 13600319475328460038825 No Trauma Research Center, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran مرکز تحقیقات تروما، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Salahdien Zeini صلاح الدین زینی salahdin1966@yahoo.com 13600319475328460038826 13600319475328460038826 No Crashes Office, Tehran's Traffic Police, Tehran, Iran. اداره تصادفات، فرماندهی راهور تهران بزرگ، تهران، ایران Maziyar Moradi مازیار مرادی maziya2m@gmail.com 13600319475328460038827 13600319475328460038827 No Qorveh Health Center, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran مرکز بهداشت قروه، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران