Iran Occupational Health Journal

fa بررسی ارتباط درک ریسک، منابع و میزان استرس شغلی با حوادث شغلی در یکی از صنایع فولاد استان گیلان Investigating the Relationship between Risk Perception, Resources and Rate Occupational Stress with Occupational Accidents in one of the Guilan steel industries HSE HSE پژوهشي Research <div dir="RTL">زمینه و هدف: استرس شغلی و درک ریسک بعنوان شناخته شدهترین عوامل اثرگذار بر ایمنی و بهداشت کارکنان و رخداد حوادث شغلی میباشد. از طرفی دیگر حوادث شغلی نیز تأثیر بسیار نامطلوب بر عملکرد سازمانها، شرکتها و منابع انسانی آنها دارند. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین درک ریسک، منابع و میزان استرس شغلی با حوادث شغلی در یکی از صنایع فولاد استان گیلان انجام گردید. روش بررسی: این مطالعه از نوع تحلیلی مورد- شاهد بود که در جامعه 700 نفری از کارکنان خط تولید نورد یک صنعت فولاد انجام گرفت. با استفاده از جدول مورگان تعداد نمونه این تحقیق 248 نفر بدست آمد. تعداد 81 نفر افراد حادثه دیده طی سال92 تا 96 بعنوان گروه مورد و تعداد 167 نفر بعنوان گروه شاهد( حادثه ندیده) بصورت تصادفی تعیین شدند. مشارکت کنندگان با رضایت پرسشنامه50 سؤالی منابع استرس شغلی و 20 سؤالی میزان استرس شغلی دیویس و پرسشنامه 133سؤالی درک ریسک فلین را تکمیل نمودند. آنالیز دادهها با نسخه 20 نرم افزار SPSS انجام گردید. یافتهها: همه نمونههای مطالعه مرد بودند. درگروه مورد و شاهد بیشترین مدرک تحصیلی دیپلم بود،93 درصد افراد متأهل و 72 درصد نوبتکاری داشتند. نتایج نشان داد که بین هرکدام از مشخصات دموگرافیک نظیر نوبتکاری، وضعیت تأهل و مدرک تحصیلی با متغیرهای استرس شغلی و درک ریسک در بین هر یک از دو گروه مورد و شاهد تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0 p>). میانگین استرس شغلی در گروه مورد و شاهد به ترتیب برابر 02/54 و 09/48 بود و از نظر آماری ارتباط معناداری بین حوادث شغلی و میزان استرس شغلی وجود داشت (05/0 p<). همچنین مقدار نسبت شانس (4/1Odds Ratio=) بدست آمد که نشان داد استرس شغلی، شانس رخداد حوادث را 40 درصد افزایش میدهد. نمره کلی منابع استرس شغلی برای گروه مورد و شاهد به ترتیب 8/127و4/121بدست آمد این نمره در دو گروه تفاوت آماری معناداری را نشان نداد (05/0<p ). اما در بعضی از حیطهها این تفاوت معنادار بود. بیشترین تفاوت در حیطه سنگین باری نقش مشاهده شد (05/0 p<). در این مطالعه هر یک از دو گروه مورد و شاهد به ترتیب 66 و 8/61 درصد از نمره درک ریسک را کسب نمودند که بین نمره گروه مورد با گروه شاهد اختلاف معناداری وجود داشت (05/0 p<). نتیجه گیری: در مطالعه حاضر بین منابع و میزان استرس شغلی با حوادث شغلی ارتباط معنادار و مستقیم وجود داشت و نمره درک ریسک برای کارگرانی که تجربه حادثه داشتهاند نسبت به کارگران حادثه ندیده بطور معناداری بالاتر بدست آمد. از کارکردهای مهم درک ریسک، تأثیر مثبت آن بر تجزیه و تحلیل دادههای محیط و فرآیندهای شغلی و اتخاذ تصمیم متناسب و نیز تقویت رویکرد واکنشی اثربخش در محیطکار میباشد. یکی از نتایج مهم این تحقیق، اثبات وابستگی درک ریسک به تجربه افراد از وقوع حوادث و مسائل ایمنی محیط اطراف میباشد. انتقال تجربه و تدوین برنامه آموزشی از نوع یادگیری تجربه محور، در افزایش سطح درک ریسک افراد و متناسب با آن بر تقویت رویکرد واکنشی به رویدادهای محیط کار مؤثر بوده و بطور مستقیم در کاهش تعداد و شدت حوادث شغلی تأثیرگذار میباشد. شناسایی منابع استرس شغلی در محیط کار و حذف، کنترل و یا تعدیل آن و همچنین اجرای برنامه عملیاتی مدیریت استرس شغلی و ارتقاء درک ریسک کارگران ، در کاهش میزان استرس کارکنان و به تناسب آن در کاهش بروز حوادث شغلی مؤثر بوده و بدین ترتیب موجب ارتقاء سطح سلامت جسمی - روانی و میزان بهرهوری شاغلین و کاهش آسیبهای شغلی و هزینههای مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با آن خواهد شد.</div>   <div dir="RTL" style="text-align: left;"></div> <div dir="RTL" style="text-align: justify;">  Background and aims: Occupational stress and risk perception are considered as the most well-known factors affecting the safety and health of employees and the occurrence of occupational accidents. On the other hand, occupational accidents also have a very undesirable effect on the performance of organizations, companies and their human resources. This study aimed to investigate the relationship between risk perception, resources and level of occupational stress and occupational accidents in one of the steel industries in Guilan Province. Methods: This research was a case-control analytical study carried out among 700 steel rolling workers in a steel industry. The sample number was 248 based on the Morgan table. The number of 81 workers with work-related injuries during 2013-2017 were assigned as the case group and 167 workers without work-related injuries were randomly selected as the control group. Participants with informed consent completed 3 questionnaires as a 50-item questionnaire for sources of job stress, a 20-item  Davis’s questionnaire for job stress and a 133 –item  Flynn’s questionnaire for risk perception. The data were analysed using SPSS software version 20. results: All study samples were male. The most of participants had the diploma degree, 93% were married, and 72% were shift workers. The results showed that there was no significant difference between each of the demographic characteristics such as shift work, marital status and education degree with occupational stress and risk perception variables for both the case and control groups. The mean occupational stress in the case and control groups was 54.02 and 48.09, respectively and there was a statistically significant relationship between occupational accidents and level of occupational stress (p value < 0.05). Also, the value of odds ratio was obtained 1.4, which showed that job stress increased the probability of accident by 40%. The overall score of sources of job stress for the case and control groups were 127.8 and 121.4, respectively, which did not show a statistically significant difference between the two groups, but in some areas the difference was significant (p value <0.05). The highest difference was observed in the heavy duty of the role (p <0.05). The case and control groups respectively received 66% and 61.8% of the risk perception score that showed there was a significant difference between the case and control group score (p < 0.05). Conclusion: The present study showed that there was a significant and direct relationship between sources and levels of job stress and occupational accidents and the workers with work-related injuries had a higher risk perception than non-injured workers. One of the important functions of risk perception is its positive effect on the analysis of environmental data and occupational processes and appropriate decision making, as well as improvement of the effective reactive approach in the workplace. One of the important results of this research was demonstrating the relationship of risk perception on workers’ experience of accidents and environmental safety issues. The transfer of experience and the development of an experience-based learning program are effective in increasing the level of risk perception of workers and in strengthening the reactive approach to workplace events and is directly effective in reducing the number and severity of occupational accidents. Identifying sources of job stress in the workplace and eliminating, controlling or modifying it, as well as implementing an operational plan for managing job stress and promoting workers' risk perception, are effective in reducing employee stress and accordingly in reducing the incidence of occupational accidents and thus promoting the level of physical and mental health and the level of productivity of employees and the reduction of occupational injuries and associated direct and indirect costs. </div> استرس شغلی, درک ریسک, منابع استرس شغلی, حوادث شغلی Occupational Stress, Risk Perception, Occupational Stress Sources, Occupational Accidents 1109 1121 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1216-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hossein Vaziri محمد حسین وزیری mhvaziri@sbmu.ac.ir 13600319475328460038303 13600319475328460038303 Yes Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Milad Ghiami میلاد قیامی ghiami.milad@yahoo.com 13600319475328460038304 13600319475328460038304 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Reza Gholamnia رضا غلام نیا gholamnia@sbmu.ac.ir 13600319475328460038305 13600319475328460038305 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Reza Saeedi رضا سعیدی reza.saeedi@gmail.com 13600319475328460038306 13600319475328460038306 No Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Masoud Motalebi مسعود مطلبی masmotalebi@gmail.com 13600319475328460038307 13600319475328460038307 No Iran University of Medical Science (IUMS) دانشگاه علوم پزشکی ایران