fa حذف کاتالیستی دی اکسید نیتروژن از جریان هوا توسط کاتالیست های نیکل و نیکل-پلاتین بارگذاری شده بر روی نانو لوله های کربنی چند دیواره آلودگی هوا Air pollution پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف</strong>: اکسید های نیتروژن به عنوان یکی از آلاینده های خطرناک هوا، اثرات زیان آوری بر روی سلامت افراد در محیط های کاری دارند. امروزه اکسیداسیون کاتالیستی در فرآیند حذف اکسید های نیتروژن یکی از روش های کارآمدی است که بخشی از تحقیقات را به خود اختصاص داده است. این پژوهش با هدف بررسی بازده حذف دی اکسید نیتروژن (<span dir="LTR">NO₂</span>) توسط کاتالیست های نیکل و نیکل- پلاتین بارگذاری شده بر روی نانو لوله های کربنی چند دیواره از جریان هوا در فرایند اکسیداسیون کاتالیستی، انجام گردید.<br> <strong>روش: </strong>در این مطالعه تجربی پس از تثبیت نانو ذرات نیکل و نیکل _ پلاتین بر روی بستر نانو لوله های کربنی،&nbsp; ویژگی های ساختاری و عملکردی کاتالیست ها توسط آنالیز های میکروسکوپ الکترونی (<span dir="LTR">FE-SEM</span>)، پراش اشعه ایکس (<span dir="LTR">XRD</span>)، تبدیل فوریه طیف سنج مادون قرمز(<span dir="LTR">FTIR</span>) و احیا با برنامه دمایی (<span dir="LTR">H₂-TPR</span>) مشخص شدند. بازده حذف کاتالیست های سنتز شده در دمای 250 درجه سانتی گراد، سرعت های فضایی 15000و20000 بر ساعت و غلظت های 3000، 4000 و 5000 قسمت در میلیون <span dir="LTR">NO₂</span>_، مورد بررسی قرار گرفتند.<br> <strong>یافته ها: </strong>نتایج حاصل از آنالیز <span dir="LTR">&nbsp;FESEM</span>و <span dir="LTR">XRD</span> نشان دادند که قطر نانو لوله های کربنی در محدوده 11 تا 18 نانومتر و اندازه نانوذرات کریستالی نیکل و پلاتین&nbsp; بر روی بستر کاتالیست ها بین 10 تا 50 نانو متر بود. نتایج حذف کاتالیستی <span dir="LTR">NO₂</span> نشان داد که کاتالیست <span dir="LTR">Ni-Pt/MWCNT</span> در دمای <span dir="LTR">℃</span>250 دارای بیشترین بازده حذف در غلظت <span dir="LTR">ppm</span>3000 و سرعت های فضایی 20000 و 15000 بر ساعت می باشد.<br> <strong>نتیجه گیری: </strong>مطابق با نتایج مطالعه حاضر، استفاده از نانو لوله های کربنی جهت حذف <span dir="LTR">NO₂</span> از جریان هوا به عنوان پایه کاتالیست، مناسب است. استفاده از کاتالیست های دوفلزی ترکیبی نیکل و پلاتین بارگذاری شده بر روی نانو لوله های کربنی دارای بازده و بهره وری بالایی در جهت حذف <span dir="LTR">NO₂</span> در دما، زمان ماند و غلظت های مختلف آلاینده می باشد. <strong>Introduction</strong><br> Nitrogen oxides as one of the most dangerous environmental pollutant, have harmful effects on the health of people in the workplace. Today, the catalytic oxidation of nitrogen oxides is a highly efficient method for removing of this gases &nbsp;that has been dedicated part of researches. The aim of study was to investigate the removal efficiency of &nbsp;nitrogen dioxide (NO₂) by nickel and nickel-platinum supported on multi-walled carbon nanotubes from air stream in the catalytic oxidation process.<br> <strong>Materials and Methods</strong><br> In this experimental study, structural and functional specifications of the catalysts were caracterized by analysis Field Emission Scanning Electron Microscope (FE-SEM), X-ray diffraction (XRD), Fourier-transform infrared spectroscopy (FTIR) and Temperature-Programmed Reduction (H₂-TPR) after stabilization of nickel and nickel-platinum nanoparticles on carbon nanotube substrate. The removal efficiency of the synthesized catalysts were studied at the temperature of 250 &deg;C, space velocities of 15000 &ndash; 20000 hr^-1 and the NO₂ concentrations &nbsp;of&nbsp; 3000,4000,5000 ppm.<br> <strong>Results </strong><br> The results of FESEM &nbsp;and XRD analysis showed that the diameter of carbon nanotubes ranged from 11 to 18 nm and the size of crystalline nickel and platinum nanoparticle on the catalyst bed were between 10 to 50 nm. The results of catalytic removal of NO₂showed that highest efficiency was related to the condition of &nbsp;250℃temperature, &nbsp;the concentration 3000 ppm and the space velocities 20000-15000 per hour.<br> <strong>Conclusion</strong><br> According to the acquired results, the use of carbon nanotubes as a catalyst support is appropriate for removal of NO₂ fromair stream. Bimetallic catalysts used of nickel and platinum supported on carbon nanotubes was had high efficiency and productivity in NO₂ removal at various temperature, retention time, and the concentration of pollutants. نانولوله های کربنی چند دیواره, اکسیداسیون کاتالیستی, دی اکسید نیتروژن, نانو ذرات نیکل, نانو ذرات پلانین. Multi-welled Carbon Nanotube, Catalytic oxidation, Nitrogen Dioxide, Nickel nanoparticles, Platinum nanoparticles. 19 38 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3052-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Aghababaei Talkhonche رضا آقابابایی r.aghababaee@yahoo.com 13600319475328460039199 13600319475328460039199 No Center of Excellence for Occupational Health and Research Center for Health Sciences, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. قطب علمی آموزشی بهداشت حرفه ای، مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Farshid Ghorbani Shahna فرشید قربانی fghorbani@umsha.ac.ir 13600319475328460039200 13600319475328460039200 Yes Center of Excellence for Occupational Health and Research Center for Health Sciences, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. قطب علمی آموزشی بهداشت حرفه ای، مرکز تحقیقات بهداشت و ایمنی شغلی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Alireza Mohammadrezaei علیرضا محمد رضایی rezaei.a@exirnovinco.com 13600319475328460039201 13600319475328460039201 No Applied Chemistry, Board of Directors Exir Novin Farayand Asia,Tehran, Iran. مدیر تولید، فناوری و تجاری سازی، شرکت اکسیرنوین فرآیند آسیا، تهران، ایران. maryam Farhadian مریم فرهادیان m.farhadian@umsha.ac.ir 13600319475328460039202 13600319475328460039202 No Department of Biostatistics, School of Public Health and Research Center for Health Sciences, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، ایران.