Iran Occupational Health Journal

fa ارزیابی ایمنی مخازن دوجداره گازمایع با استفاده از شبکه بیزین فازی و براساس روش تجمیع شباهت بهبود یافته SAFETY ASSESSMENT OF DOUBLE-WALLED LPG TANKS USING FUZZY BAYESIAN NETWORK AND IMPROVED SIMILARITY AGGREGATION METHOD ایمنی فرآیند Process Safety پژوهشي Research زمینه و هدف: مخازن ذخیره به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های مجتمع‌های فرایندی حساسیت‌ بالایی را در بحث ایمنی دارند؛ چراکه در صورت وقوع حادثه هم باعث آسیب‌ به پرسنل و هم ایجاد ضرر مالی میشوند. تعیین روشی بهینه و دارای عدم‌قطعیت کمتر جهت تعیین علل پراهمیت و بحرانی در وقوع حوادث می تواند در پیشگیری از حوادث بسیار موثر باشد. روش بررسی: در ابتدا شناسایی اولیه مخاطرات از مخزن صورت گرفت و رویداد نشت از سیستم ذخیره سازی به‌عنوان رویداد اصلی انتخاب شد. در مرحله بعد ابتدا درخت‌واره پاپیونی و سپس شبکه بیزین ترسیم شد و روابط بین گره ها وارد نرم افزار گردید. احتمالات گره ها با استفاده از نظر کارشناسان و روش تجمیع شباهت بهبودیافته برآورد شده و در نهایت با درنظرگرفتن رویداد اصلی به‌عنوان گره شاهد، مقادیر نرخ تغییرات (ROV) جهت شناسایی پراهمیت ترین رویدادها محاسبه شد. یافته ها: در این تحقیق مجموعا 53 رویداد پایه ای شناسایی شد. احتمال رویداد نشت از سیستم ذخیره سازیLPG مقدار 1.5E-02 به دست آمد و محتمل ترین پیامد خطرناک آتش استخری شناسایی شد. پس از محاسبه ی RoV، رویدادهایی مانند نشت از اتصالات نامناسب، بلایای طبیعی، نقص های ساختاری در ولوها و لایه ی بتنی به‌عنوان علل پراهمیت انتخاب شده و پیشنهادات اصلاحی لازم پیشنهاد گردید. نتیجه گیری: شبکه بیزین یکی از ابزارهای مناسب جهت مدلسازی علت-پیامد به شمار میرود. ترکیب این روش با منطق فازی و تجمیع شباهت بهبودیافته می‌تواند باعث کاهش عدم‌قطعیت در مطالعات گردد. همچنین آنها با داشتن قابلیت به روزرسانی رویدادها می توانند باعث اولویت بندی رویدادهای بحرانی شوند. نتایج حاصل از این اولویت بندی می تواند به‌عنوان یک راهنمای مناسب برای بهینه سازی فعالیت های نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه نیز مورداستفاده قرارگیرد.   Background and aims: Storage tanks are crucial in safety within industrial complexes. They can lead to harm to people and financial losses during accidents. Developing a more accurate method to identify pivotal accident causes can greatly enhance the prevention strategies. Methodology: Initially, a preliminary hazard identification from the storage tank was conducted, and tank leakage event was chosen as the top event. Next, bowtie and then a Bayesian network were constructed, and relationships between nodes were input into the software. The probabilities of nodes were estimated using expert opinions and an improved similarity aggregation method. Finally, considering the top event as the evidence node, RoV values were computed to prioritize the most important events Results: This study identified 53 basic events. The probability of a leakage event from the LPG storage system was 1.5E-02, with the most likely hazardous outcome being pool fire. Using RoV calculation, some basic events like inadequate connection leaks, natural disasters, structural defects in valves and concrete wall were identified as the most critical nodes. Finally, preventive and mitigative recommendations were suggested for them. Conclusion: Bayesian network is known as an effective tool for modeling cause-effect and integrating this approach with fuzzy logic and improved similarity aggregation method can reduce uncertainty in studies. Additionally, their ability for probability updating enables prioritization of important events. The results of such prioritization can serve as a valuable guide for optimizing preventive maintenance activities.   شبکه بیزین, تجمیع شباهت بهبودیافته, آنالیز بحرانیت, گاز مایع, منطق فازی, مخازن دوجداره Bayesian network, Improved SAM, LPG, Full containment, Criticality analysis, Fuzzy logic 168 192 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4086-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohamadreza Habibian mohamadabadi محمدرضا حبیبیان محمدآبادی reza_habibian@yahoo.com 13600319475328460045803 13600319475328460045803 No School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده ایمنی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، تهران، ایران Reza Gholamnia رضا سعیدی reza.saeedi@gmail.com 13600319475328460045804 13600319475328460045804 No Department of Health, Safety and Environment (HSE), School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی تهران، ایران Reza Saeedi رضا غلام نیا reza_gholamnia@yahoo.com 13600319475328460045805 13600319475328460045805 Yes Department of Health, Safety and Environment (HSE), School of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی تهران، ایران