Iran Occupational Health Journal

fa ارزیابی ریسک استرس حرارتی با استفاده از شاخص دمای معادل فیزیولوژیک (PET) در کشور ایران Thermal stress risk assessment using Physiological Equivalent Temperature (PET) in Iran استرس حرارتی Thermal Stress پژوهشي Research زمینه و هدف تغییرات آب و هوا و افزایش دما در سال‌های اخیر چالش‌های جدی در سلامت عمومی و محیط زیست ایجاد کرده است. یکی از عوامل مؤثر بر سلامت انسان، شرایط آب و هوایی است. شاخص مقدار فیزیولوژیکی (PET) به‌عنوان معیاری برای ارزیابی تنش گرمایی و سرمایی معرفی شده است. در ایران، تنوع اقلیمی باعث ایجاد الگوهای خاصی در تنش فیزیولوژیکی شده است. این پژوهش به‌منظور ارزیابی سطح استرس حرارتی در دوره ۳۰ ساله (1990-2020) با استفاده از شاخص PET انجام شده است. روش بررسی داده‌های هواشناسی شامل دما، رطوبت و سرعت باد از ۴۹ ایستگاه هواشناسی ایران جمع‌آوری شد. شاخص PET برای چهار فصل با نرم‌افزار RayMan محاسبه و نقشه‌های آن با روش کریجینگ در ArcGIS 10.3 تهیه گردید. یافته‌ها نتایج نشان داد که بالاترین میانگین PET در تابستان و ایستگاه بندرعباس با ۴۴.۵۷°C (استرس گرمایی بسیار شدید) و کمترین آن در زمستان و ایستگاه سقز با -7.95°C (استرس سرمایی بسیار شدید) ثبت شد. بیشترین فراوانی استرس فیزیولوژیکی در اقلیم‌های خشک (42.85%) و نیمه‌خشک (38.77%) مشاهده شد. نتیجه‌گیری نتایج نشان می‌دهد که ریسک استرس گرمایی در تابستان و سرمایی در زمستان در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک بالاست. این مناطق به‌دلیل شرایط خاص آب و هوایی، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر تغییرات اقلیمی دارند. در مقابل، مناطق مرطوب شمال کشور ریسک کمتری از استرس حرارتی را تجربه می‌کنند. این یافته‌ها می‌تواند در طراحی برنامه‌های عملیاتی برای کاهش آسیب‌پذیری جوامع محلی و افزایش انطباق با تغییرات اقلیمی مفید باشد.   <h3 style="text-align:justify">Background and Aim</h3> Climate change and rising temperatures pose significant challenges to public health and the environment. Weather conditions critically influence human health and physiological performance. The Physiologically Equivalent Temperature (PET) index serves as a reliable measure for assessing heat and cold stress. In Iran, with its diverse climate, physiological stress shows distinct patterns. This study evaluates heat stress levels over 30 years (1990-2020) in Iran using the PET index. <h3 style="text-align:justify">Methods</h3> Meteorological data, including mean dry temperature, radiant temperature, relative humidity, wind speed, and cloud cover, were collected from 49 stations across Iran via the Iranian Meteorological Organization. The PET index was calculated for all seasons using RayMan software, and spatial distribution maps were created using the kriging method in ArcGIS 10.3. <h3 style="text-align:justify">Results</h3> The highest average PET value was recorded in summer at Bandar Abbas station (44.57°C, "extreme heat stress"). The lowest was during winter at Saez station (-7.95°C, "extreme cold stress"). Analysis showed the highest frequency of physiological stress in arid (42.85%) and semi-arid (38.77%) climates, with lower frequencies in Mediterranean (4.08%), semi-humid (2.04%), humid (4.12%), and very humid (6.12%) climates. <h3 style="text-align:justify">Conclusion</h3> The study indicates that arid and semi-arid regions face higher risks of heat stress in summer and cold stress in winter. These areas are particularly vulnerable to climate change. In contrast, northern humid regions experience lower heat stress risks. The findings can inform operational plans to reduce community vulnerability and enhance adaptation to climate change.   استرس حرارتی, شاخص PET (دمای معادل فیزیولوژیکی), تغییرات اقلیمی, پهنه‌بندی آب و هوایی, آسیب‌پذیری اقلیمی Heat stress, PET index (Physiologically Equivalent Temperature), Climate change, Climatic zoning, Climate vulnerability 145 167 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1425-9&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Asghari مهدی اصغری m.asghari2011@gmail.com 13600319475328460045946 13600319475328460045946 No Arak University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی اراک Hossein Safari Palangi2 حسین صفری پلنگی hossein.comely@gmail.com 13600319475328460045947 13600319475328460045947 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران , Gholamabbas Fallah Ghalhari غلامعباس فلاح قالهری ab_fa789@yahoo.com 13600319475328460045948 13600319475328460045948 No University of Kashan دانشگاه کاشان Elham Akhlaghi Pirposhteh الهام اخلاقی پیرپشته e.akhlaghi3@yahoo.com 13600319475328460045949 13600319475328460045949 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Fahimeh Shakeri فهیمه شاکری fa.shakeri145@yahoo.com 13600319475328460045950 13600319475328460045950 No Hakim Sabzevari University دانشگاه حکیم سبزواری Marzieh Abbasinia مرضیه عباسی نیا abbassinia.m@gmail.com 13600319475328460045951 13600319475328460045951 No Saveh University of Medical Sciences ، دانشگاه علوم پزشکی ساوه Somayeh Farhang Dehghan سمیه فرهنگ دهقان somayeh.farhang@gmail.com 13600319475328460045952 13600319475328460045952 Yes Shahid Beheshti University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی