Iran Occupational Health Journal

fa بررسی ارتباط بین مولفه های مخاطره‌پذیری و فراوانی خطای انسانی (مطالعه موردی مجتمع ذوب و نورد) The Relationship Between Risk-Taking Components and the Frequency of Human Error in Various Jobs of Employees at Kerman Steel and Rolling HSE HSE پژوهشي Research مقدمه: خطای انسانی، تصمیم یا رفتار نامناسب و نامطلوب انسان است که کارایی، ایمنی یا عملکرد سیستم را کاهش می‌دهد یا به‌طور بالقوه می‌تواند کاهش دهد. انسان‌ها ممکن است دچار اشتباه شوند، هنگامی که این اشتباهات در محیط‌های کاری با حساسیت بالا ایجاد شوند، پیامدهای آنها می تواند ویرانگر باشند. خطاهای انسانی را تنها با تأکید بر اینکه خطاهای انسانی ریشه در علم عوامل‌انسانی دارد، می‌توان کاهش داد. ضرورت این کار به ویژه در شرایط بحرانی که اشتباه یا خطای انسانی می‌تواند به شدیدترین پیامدها منجر شود، بسیار جدی است. سازمان‌ها موظفند، عواملی که در افزایش این خطاها نقش دارند را شناسایی نموده و سعی کنند خطاها را کاهش دهند. از‌این‌رو، هدف این پژوهش، بررسی ارتباط بین مولفه‌های مخاطره‌پذیری و فراوانی خطای انسانی در مشاغل مختلف مجتمع ذوب و نورد کرمان است. مواد و روش‌ها: روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است. این تحقیق در سال 1403 انجام‌شده است. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان مجتمع ذوب و نورد کرمان می‌باشد که تعداد آن‌ها 300 نفر است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 169 نفر تعیین و به روش تصادفی ساده، انتخاب شد. معیارهای ورود به مطالعه داشتن حداقل 6 ماه سابقه کار در این مجتمع، نداشتن سابقه مشکلات روحی و روانی و رضایت آگاهانه جهت شرکت در مطالعه بود. معیار خروج شامل عدم پاسخ دهی به بیش از 5 درصد سوالات پرسشنامه ها بود.برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استاندارد استفاده شد که شامل دو بخش، پرسشنامه مخاطره‌پذیری (15 سوال) و پرسشنامه خطای انسانی (10 سوال) بود. برای سنجش سازگاری داخلی و پایایی متغیرها از آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن 87/0 بدست آمد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه‌ها نیز تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS 26 از طریق آزمون‌های همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس یک طرفه و رگسیون انجام شد.   یافته‌ها: در نمونه آماری شایع‌ترین سن پاسخ‌دهندگان 35-31 سال (63%) با مدرک تحصیلی کارشناسی (36%) و جنسیت مرد (77%) بود. میانگین همه متغیرها در بازه 09/2 تا 56/2 و انحراف معیار 845/0 تا 60/2 قرار گرفت. یافته‌های تحقیق نشان داد که بین تمایل به انتخاب هدف‌های سخت، تمایل به انجام کارهای خطرناک و برنامه‌ریزی برای فعالیت‌های پرریسک با فراوانی خطای انسانی رابطه معنادار و مثبتی وجود دارد. نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که مدل پیش‌بینی انتخاب شده معنی‌دار است و رابطه خطی بین این متغیرها برقرار است. نتیجه‌گیری: <a name="_Hlk189298103">مخاطره‌پذیری کارکنان به عنوان یک عامل مهم می‌تواند بر فراوانی خطای انسانی در محیط‌های کاری تأثیرگذار باشد. این نتایج می‌توانند به مدیران و مسئولان ایمنی کمک کنند تا با شناخت بهتر رفتارهای پرخطر کارکنان، اقدامات لازم را برای کاهش خطاهای انسانی و بهبود ایمنی محیط کار اتخاذ کنند</a>.   Background and aims: The industrialization of societies and expansion of communications, while bringing numerous technological and social successes, has not decreased the incidence of human errors. In many cases, these errors have actually increased. Therefore, organizations are obligated to identify factors contributing to these errors and strive to decrease them. This study aims to examine the relationship between components of risk-taking and the frequency of human error across various occupations among employees at the Kerman Steel and Rolling Complex using correlation and regression analysis. Methods: This research employed a descriptive correlational method. The statistical population comprised all 300 employees of the Kerman Steel and Rolling Complex. Using the Cochran formula, a sample size of 169 was determined and selected through simple random sampling. Data collection utilized a questionnaire consisting of two parts: a risk-taking questionnaire (15 questions) and a human error questionnaire (10 questions). The validity and reliability of the questionnaires were confirmed using Cronbach's alpha, with values of 0.909 for the risk-taking questionnaire and 0.814 for the human error questionnaire. Data analysis was performed using SPSS software. Results: The research findings revealed significant positive relationships between the inclination to choose difficult goals, the tendency to perform dangerous tasks, and planning for high-risk activities with the frequency of human error. Multiple regression results showed that the selected prediction model was significant at the 0.005 level, establishing a linear relationship between these variables. Conclusion: Employee risk-taking can be a significant factor influencing the frequency of human error in work environments. These results can help managers and safety officials in better understanding employees' high-risk behaviors, enabling them to implement necessary measures to reduce human errors and enhance workplace safety مخاطره‌پذیری (D012309) ؛ خطای انسانی؛ تحلیل همبستگی؛ رگرسیون؛ ایمنی کار؛ ذوب و نورد. Risk-Taking Components (D012309), Human Error, Correlation analysis, regression, Occupational Safety, Steel and Rolling 376 390 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4283-1&slc_lang=fa&sid=1 Afarin Akhavan آفرین اخوان akhavan@sau.ac.ir 13600319475328460046004 13600319475328460046004 Yes Science and Arts University دانشگاه علم و هنر Darab Rajaee داراب رجائی darab.rajaei60@gmail.com 13600319475328460046005 0009-0001-5517-4716 No Science and Arts University دانشگاه علم و هنر Gholamhossein Helvani غلامحسین حلوانی halvani39@gmail.com 13600319475328460046006 13600319475328460046006 No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences دانشگاه پزشکی شهید صدوقی یزد