fa تحلیل رابطه چیدمان فضاهای معماری با کنترل عفونت در کلینیک های دندانپزشکی شهر تهران با رویکرد سلامت کارکنان و بیماران بهداشت محیط کار Workplace Health كاربردي Applicable <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">هدف: هدف این پژوهش، کشف و تحلیل رابطه میان مؤلفه‌های چیدمان فضاهای معماری و کنترل عفونت در کلینیک‌های دندانپزشکی شهر تهران به منظور ارتقای سلامت کارکنان و بیماران است.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش بررسی: این مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد ترکیبی انجام شده است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۹ نفر از متخصصان معماری، بهداشت و دندانپزشکی جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار</span></span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">MAXQDA</span></span></span> <span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">(نسخه ۲۰۱۸) و روش تحلیل محتوی بررسی شدند. در بخش کمی، داده‌های حاصل از ۳۷۷ پرسش‌نامه کارکنان کلینیک های دندانپزشکی تهران با کمک نرم‌افزار</span></span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">SPSS </span></span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">(نسخه ۲۸) تلخیص و برای تعیین روابط میان متغیرها ازشاخص های مرکزی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌ها: تحلیل کیفی محتوای مصاحبه ها پس از استخراج تم های اصلی نشان داد که مدیریت فضا، مسیر های حرکتی و مبلمان مهم ترین مؤلفه های معماری مرتبط با کنترل عفونت هستند. نتایج آماری پرسش نامه ها نشان داد که مؤلفه‌های &laquo;سازماندهی فضا&raquo;، &laquo;تفکیک مسیرهای حرکتی&raquo;، <a name="_Hlk200267200">&laquo;جداسازی فضاهای آلوده و تمیز&raquo;</a> و&laquo;مبلمان بهداشتی و منعطف&raquo; دارای بیشترین اولویت و بالاترین همبستگی با کنترل عفونت بودند. ضریب همبستگی این مؤلفه‌ها به ترتیب، برابر با 85/0، 78/0 ،72/0(</span></span> <span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">سطح معناداری</span></span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P<0.01</span></span></span><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">) </span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بودند.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه‌گیری: تلفیق سیاست های بهداشتی با ضوابط معماری جهت چیدمان مناسب فضاهای درمانی می‌تواند به‌طور معناداری از انتشار عفونت در کلینیک‌های دندانپزشکی جلوگیری کند و سلامت کارکنان و بیماران را ارتقاء بخشد. تدوین استانداردهای معماری بهداشتی از راهکارهای پیشنهادی برای ارتقای سلامت است.</span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Background and Objective:</b> The architectural layout of dental clinics plays a key role in infection control and in promoting the occupational health of staff and patient safety. This study aimed to investigate the relationship between architectural spatial elements and the level of infection control in dental clinics in Tehran.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Methods:</b> This applied research was conducted using a mixed-method approach (quantitative and qualitative). In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with nine experts in architecture, healthcare, and dentistry. Thematic analysis was performed using MAXQDA (version 2018). In the quantitative phase, data from 377 questionnaires were analyzed using SPSS (version 28), and Pearson correlation coefficients were used to examine the relationships between variables.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Findings:</b> The results indicated that the components of &quot;spatial organization,&quot; &quot;segregation of circulation paths,&quot; and &quot;separation of contaminated and clean zones&quot; had the highest priority and strongest correlation with infection control. The Pearson correlation coefficients for these components were 0.85, 0.78, and 0.72, respectively (p<0.01). In addition, the use of hygienic and flexible furniture was identified as other important factors in reducing the risk of pathogen transmission.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Conclusion:</b> Hygienic design and appropriate spatial layout in treatment areas can significantly prevent infection spread in dental clinics. Developing architectural safety standards and providing continuous training for healthcare staff are recommended strategies for improving the safety of dental care environments in Iran.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:130%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Keywords:</b> Architectural Layout, Infection Control, Dental Clinic, Spatial Design, Space Circulation</span></span></span></span> چیدمان معماری, کنترل عفونت, کلینیک دندانپزشکی, تفکیک فضایی, مسیر های حرکتی Architectural Layout, Infection Control, Dental Clinic, Spatial Design, Space Circulation 291 307 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4326-1&slc_lang=fa&sid=1 Masood Rabbani مسعود ربانی aftab_dental.clinic@yahoo.com 13600319475328460045986 0009-0008-8480-2241 No C.ST, Architecture of Department, University Azad Islamic. Tehran, Iran گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران. Vahid Ghobadian وحید قبادیان vahidghobad@iau.ac.ir 13600319475328460045987 13600319475328460045987 Yes Department of Architecture, C.CT, University Azad Islamic, Tehran, Iran. گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران. Roxana Abdollahi رکسانا عبدالهی raxa.2010@yahoo.com 13600319475328460045988 13600319475328460045988 No Architecture of D, C.QO, University Azad Islamic, Qom, Iran. : گروه معماری واحد قم، دانشگاه آزاد اسالمی، قم، ایران.