Iran Occupational Health Journal

fa ارائه الگوی تاب‌آوری بیمارستانی در مواجهه با ریسک‌های بهداشتی و محیط‌زیستی ناشی از بیماری‌های نوپدید با کاربرد روش دلفی فازی PRESENTING A HOSPITAL RESILIENCE MODEL IN FACING HEALTH AND ENVIRONMENTAL RISKS ARISING FROM EMERGING DISEASES USING THE FUZZY DELPHI METHOD مطالعات کمی و کیفی Qualitative and quantitative studies كاربردي Applicable زمینه و هدف:  با توجه به تشدید ریسک‌های بهداشتی و محیط‌زیستی ناشی از بیماری‌های نوپدید، تاب‌آوری سیستم بیمارستانی به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف طراحی الگوی تاب‌آوری بیمارستانی و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر ارتقاء یا تضعیف آن در مواجهه با این ریسک‌ها با تمرکزی ویژه بر ابعاد بهداشتی و محیط‌زیستی انجام شد. روش بررسی: این مطالعه در بیمارستان شهید دکتر لواسانی با به کارگیری یک روش ترکیبی سه‌مرحله‌ای انجام شد. در مرحله اول، از طریق مرور نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر و بررسی اسناد سازمان‌های بین‌المللی، چارچوب اولیه‌ای متشکل از ۳۰ شاخص در چهار بُعد اصلی (مدیریتی-ساختاری، بهداشتی، محیط‌زیستی و فنی-زیرساختی) استخراج گردید. در مرحله دوم، پانل ۱۵ نفره‌ای از خبرگان با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. شاخص‌ها با استفاده از تکنیک دلفی فازی در دو راند ارزیابی شدند. در راند اول،پرسشنامه‌ای مبتنی بر اعداد فازی مثلثی طراحی و در اختیار خبرگان قرار گرفت . در راند دوم ، بازخورد کنترل‌شده‌ای بر اساس تحلیل اولیه نتایج راند اول ارائه شد..ت داده‌ها با روش مرکز ثقل تحلیل و ضریب اهمیت نهایی (A) برای هر شاخص محاسبه گردید.  شاخص‌هایی با ضریب اهمیت بالاتر از ۰.۷ (۲۱ شاخص) به عنوان شاخص‌های نهایی انتخاب شدند. پایایی با ضریب توافق کندال ۰.۸۵ تأیید شد. یافته‌ها: فرآیند دلفی فازی منجر به تأیید و اولویت‌بندی ۲۱ شاخص نهایی از مجموعه اولیه شد. شاخص‌های درصد ابتلای کارکنان در بحران (0.847=A)، حجم تولید پسماند عفونی (0.842=A) و آموزش مداوم کارکنان برای شرایط اپیدمی (0.838=A) به ترتیب دارای بالاترین ضریب اهمیت بودند. تحلیل نتایج نشان داد که شاخص‌های بحرانی عمدتاً در دو بُعد بهداشتی (با محوریت حفاظت از نیروی انسانی) و محیط‌زیستی (با تمرکز بر مدیریت پسماند و فاضلاب) متمرکز بودند. این الگو بر هم‌پیوندی این ابعاد و ضرورت رویکرد یکپارچه تأکید دارد. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش مؤید آن است که تاب‌آوری بیمارستان در برابر پاندمی‌ها پدیده‌ای چندبعدی و وابسته به تعامل پویای عوامل مدیریتی، بهداشتی، محیط‌زیستی و فنی است. الگوی پیشنهادی، چارچوبی عملیاتی برای سنجش و ارتقای تاب‌آوری بیمارستان‌ها ارائه می‌دهد. توجه همزمان به سلامت پرسنل، مدیریت اثرات محیط‌زیستی و تقویت زیرساخت‌های حیاتی، به عنوان ارکان اساسی افزایش تاب‌آوری سیستم بیمارستانی در طراحی برنامه‌های آمادگی و پاسخ به بحران توصیه می‌شود. این مدل می‌تواند به‌عنوان ابزاری عملی برای مدیران و سیاست‌گذاران بیمارستانی در اولویت‌بندی تخصیص منابع و بهبود آمادگی برای شرایط اضطراری به کار رود. تعارض کننده: گزارش نشده است. منبع حمایت کننده: ندارد.   <div class="ds-markdown-paragraph" style="margin-left:8px">Background and Objective: Given the intensification of health and environmental risks arising from emerging diseases, enhancing the resilience of hospital systems has become a strategic imperative. This study was conducted with the aim of designing a hospital resilience model and identifying key factors affecting its promotion or weakening in the face of these risks, with a special focus on health and environmental dimensions. Methods: This study was conducted at Shahid Dr. Lavasani Hospital using a three-phase mixed-methods approach. In the first phase, a systematic review of credible databases and documents from international organizations was performed, extracting a preliminary framework consisting of 30 indicators across four main dimensions: managerial-structural, health, environmental, and technical-infrastructural. In the second phase, a 15-member expert panel was selected through purposive sampling. The indicators were evaluated using a two-round fuzzy Delphi technique. In the first round, a questionnaire based on triangular fuzzy numbers was designed and provided to the experts. In the second round, controlled feedback was provided based on the preliminary analysis of the first round's results. Data were analyzed using the centroid method, and the final importance coefficient (A) for each indicator was calculated. Indicators with an importance coefficient higher than 0.7 (21 indicators) were selected as final indicators. Reliability was confirmed with a Kendall's W coefficient of 0.85. Findings: The fuzzy Delphi process led to the confirmation and prioritization of 21 final indicators from the initial set. The indicators "Staff infection rate during crisis" (A=0.847), "Infectious waste volume" (A=0.842), and "Continuous staff training for epidemic conditions" (A=0.838) respectively had the highest importance coefficients. Analysis of the results showed that critical indicators were mainly concentrated in two dimensions: health (focusing on human resource protection) and environmental (focusing on waste and wastewater management). This model emphasizes the interconnectedness of these dimensions and the necessity of an integrated approach. Conclusion: The findings confirm that hospital resilience against pandemics is a multidimensional phenomenon dependent on the dynamic interaction of managerial, health, environmental, and technical factors. The proposed model provides an operational framework for assessing and enhancing hospital resilience. Simultaneous attention to staff health, management of environmental impacts, and reinforcement of critical infrastructure is recommended as fundamental pillars for increasing hospital system resilience in designing preparedness and response plans. This model can serve as a practical tool for hospital administrators and policymakers to prioritize resource allocation and improve preparedness for emergency situations. Conflict of interest: Not reported Finding: None  </div> تاب‌آوری بیمارستانی, ریسک‌های بهداشتی, ریسک‌های محیط‌زیستی, بیماری‌های نوپدید, روش دلفی فازی, مدیریت بحران. Hospital Resilience, Health Risks, Environmental Risks, Emerging Diseases, Fuzzy Delphi Method, Crisis Management. 113 138 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4391-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Farahani مریم فراهانی Ma.Farahani_5@iau.ac.ir 13600319475328460046135 13600319475328460046135 Yes Islamic Azad University, Roudehen Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن Farshid Rezaei فرشید رضائی Farshid. rezaee@iau.ac.ir 13600319475328460046136 0009-0006-6521-8774 No Islamic Azad University, Roudehen Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن Azita Behbahani Nia آزیتا بهبهانی نیا Az. behbahaninia@iau.ac.ir 13600319475328460046137 0001-0002-6568-5560 No Islamic Azad University, Roudehen Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن Saeed Motehari سعید مطهری samotahari@iauc.ac.ir 13600319475328460046138 13600319475328460046138 No Islamic Azad University, Roudehen Branch دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن