fa بررسی کمی وکیفی مدیریت پسماندهای خطرناک صنایع شهرستان دامغان در سال 1389 آب ، فاضلاب ، زباله Water , Wastewater , Solidwaste پژوهشي Research <p align="right"> <strong> زمینه و هدف: </strong>طی چند دهه گذشته جامعه با یکی از مهمترین پیامدهای توسعه صنعتی مواجه شده است و ان مواد زائ د خطرناک می با شد . حمل و دفع نامناسب مواد زائد خطرناک مشکلات زیادی را برای سلامتی انسان و محیط زیست او به بارآورده است . در این میان با توجه به رشد صنایع و افزایش روزمره مواد زائد خطرناک در کشورهای رو به توسعه وجود یک برنامه مدیریت برای دفع این مواد ضروری به نظر می رسد . کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نبوده و لازم است کنترل الودگی همگام با توسعه صنایع به پیش رود .از آنجائیکه در تحقیق اولیه انجام شده مشخص شد که تعدادی از کارخانجات فعال در شهرستان دامغان دارای مواد زائد خطرناک می­باشد لذا نسبت به تعیین کمی وکیفی مدیریت پسماندهای خطرناک در صنایع شهرستان دامغان درسال 1389 اقدام گردید. </p><p align="right"> <strong> روش بررسی </strong>: پژوهش حاضر بصرت مطالعه توصیفی مقطعی در مورد میزان کمی و کیفی پسماندهای خطرناک انجام گرفت. در این پژوهش که بر روی صنایع شهرستان دامغان صورت گرفت، جامعه آماری مورد مطالعه تعداد 9 کارخانه فعال در رابطه با تولید فنر، آچار، کاغذ، دارو وذغال از 118 کارخانه در حال فعالیت در شهرستان بود که پرسشنامه هایی درمورد کیفیت و کمیت ونحوه مدیریت مواد زائد خطرناک تکمیل گردید .ودر نهایت اطلاعات به دست آمده به برنامه نرم افزاری Excel منتقل ونمودارهای مربوطه رسم گردید. </p><p align="right"> <strong> یافته ها </strong>: نتایج حاصل نشان داد که کل پسماندهای تولیدی خطرناک در کارخانه های مورد بررسی 31250 کیلوگرم در ماه می­باشد. که تعداد 6 کارخانه موادزائد سمی ، 3 کارخانه موادزائد خورنده ، 2کارخانه مواد زائد قابل اشتعال و 2 کارخانه موادزائد واکنش پذیر تولید می کردندو هیچکدام از کارخانه ها دارای روشهای کنترلی بعد از دفن نبودند. </p><p align="right"> <strong> نتیجه گیری </strong>: با توجه به نتایج فوق مشخص شد که فقط 33 . 3 درصد از صنایع دارای پرسنل مخصوص جهت جمع آوری موادزائد خطرناک بودند همچنین بخش عمده ای از این مواد (55درصد) به همراه مواد زائد شهری دفع می شدند. لذا جهت جلوگیری از آلودگی محیط زیست برقراری یک سیستم مدیریتی مناسب جهت ساماندهی مواد زائد صنعتی امری ضروری به نظر می­رسد. اصلاح تجهیزات ، تغییر فرآیند تولید در راستای کاهش تولید مواد زائد خطرناک و آموزش کارخانجات در خصوص شناسایی بیشتر مواد زائد خطرناک در راستای مدیریت بهینه پسماندهای خطرناک و کاربرد متدهای علمی و به روز در خصوص مدیریت مواد زائد خطرناک می تواند در جهت نیل به این اهداف موثر باشد.همچنین شناخت صنایع ، مواد اولیه مورد استفاده ، محصولات و فرآورده های آنها و اثرات این مواد امری قابل توجه در کمک به سیستم مدیریت صحیح خواهد بود. </p> <p><span style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: "><strong>Background and Aims</strong></span><span style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: ">: </span>  In the last decades, hazardous wastes have been one of the most important issues resulted from industries progress. Improper transport of hazardous waste has created many problems for human health and the environment. Therefore it is necessary to adopt management plan for disposal of waste materials. Regarding our country pollution control plan needs to be advanced in parallel with industrial progress. A proper management system for transport, treatment and final disposal of hazardous waste is critical.. The aim of this research was the survey of quality and quantity content of hazardous wastes and its management methods in Damghan industries in 1389.</p><p><strong> Methods</strong> :  This research is a cross-sectional- descriptive study about quality and quantity content of hazardous waste and its management in Damghan industries in 1389. Statistical society was included of nine active factories related to coil, paper, drug, coke and tools production from 118 active factory in Damghan city . A questionnaire was completed about quality and quantity and management of hazardous wastes. Then graphs were designed by Excel micro soft. </p><p> <strong> Results :</strong>Total hazardous wastes were 31250 kg per month in Damghan factories. Six factories had toxic wastes, 3 factories corrosive wastes, 2 factories reactant wastes and 2 factories inflammable wastes. Industries had no control after land fill of wastes. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>  Results of this research showed that only 33.3% of factories had special workers for collection of solid wastes, also 55% of hazardous wastes were disposed with municipal solid wastes. It is necessary that a suitable wastes management system to be existed for prevention of environment pollution. Devices renovation, change of production processes for hazardous wastes reduction, industries managers instruction for recognition of hazardous wastes and wastes optimum management,use of scientific methods for waste management can be impressive in gaining of this goals. Identification of industrial settings, primary materials that are being used, productions and their potential effects are critical factors for a correct waste management system. </p> پسماندهای خطرناک , دفع پسماند صنعتی , دامغان. hazardous wastes management, disposal of industrial wastes, Damghan 63 70 http://ioh.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-386-1&slc_lang=fa&sid=1 H.R nassehinia حمیدرضا ناصحی نیا nassehi17@yahoo.co.in 13600319475328460014786 13600319475328460014786 No semnan university of medical science علوم پزشکی سمنان M gholamy میترا غلامی Mitra326@yahoo.com 13600319475328460014787 13600319475328460014787 Yes tehran university of medical science دانشیار دانشکده بهداشت ،عضو مرکزتحقیقات بهداشت کار، دانشگاه علوم پزشکی ایران M godarzy مریم گودرزی godarzy@yahoo.com 13600319475328460014788 13600319475328460014788 No semnan university of medical science علوم پزشکی سمنان A ataiy nazari اکرم عطایی نظری mnazary@yahoo.com 13600319475328460014789 13600319475328460014789 No semnan university of medical science علوم پزشکی سمنان