دوره 23، شماره 1 - ( 1405 )
جلد 23 شماره 1 صفحات 138-113 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Farahani M, Rezaei F, Behbahani Nia A, Motehari S. PRESENTING A HOSPITAL RESILIENCE MODEL IN FACING HEALTH AND ENVIRONMENTAL RISKS ARISING FROM EMERGING DISEASES USING THE FUZZY DELPHI METHOD. ioh 2026; 23 (1) :113-138
URL: http://ioh.iums.ac.ir/article-1-3815-fa.html
URL: http://ioh.iums.ac.ir/article-1-3815-fa.html
فراهانی مریم، رضائی فرشید، بهبهانی نیا آزیتا، مطهری سعید. ارائه الگوی تابآوری بیمارستانی در مواجهه با ریسکهای بهداشتی و محیطزیستی ناشی از بیماریهای نوپدید با کاربرد روش دلفی فازی. سلامت كار ايران. 1405; 23 (1) :113-138
دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن ، Ma.Farahani_5@iau.ac.ir
چکیده: (5 مشاهده)
زمینه و هدف: با توجه به تشدید ریسکهای بهداشتی و محیطزیستی ناشی از بیماریهای نوپدید، تابآوری سیستم بیمارستانی به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف طراحی الگوی تابآوری بیمارستانی و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر ارتقاء یا تضعیف آن در مواجهه با این ریسکها با تمرکزی ویژه بر ابعاد بهداشتی و محیطزیستی انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه در بیمارستان شهید دکتر لواسانی با به کارگیری یک روش ترکیبی سهمرحلهای انجام شد. در مرحله اول، از طریق مرور نظاممند در پایگاههای اطلاعاتی معتبر و بررسی اسناد سازمانهای بینالمللی، چارچوب اولیهای متشکل از ۳۰ شاخص در چهار بُعد اصلی (مدیریتی-ساختاری، بهداشتی، محیطزیستی و فنی-زیرساختی) استخراج گردید. در مرحله دوم، پانل ۱۵ نفرهای از خبرگان با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. شاخصها با استفاده از تکنیک دلفی فازی در دو راند ارزیابی شدند. در راند اول،پرسشنامهای مبتنی بر اعداد فازی مثلثی طراحی و در اختیار خبرگان قرار گرفت . در راند دوم ، بازخورد کنترلشدهای بر اساس تحلیل اولیه نتایج راند اول ارائه شد..ت دادهها با روش مرکز ثقل تحلیل و ضریب اهمیت نهایی (A) برای هر شاخص محاسبه گردید. شاخصهایی با ضریب اهمیت بالاتر از ۰.۷ (۲۱ شاخص) به عنوان شاخصهای نهایی انتخاب شدند. پایایی با ضریب توافق کندال ۰.۸۵ تأیید شد.
یافتهها: فرآیند دلفی فازی منجر به تأیید و اولویتبندی ۲۱ شاخص نهایی از مجموعه اولیه شد. شاخصهای درصد ابتلای کارکنان در بحران (0.847=A)، حجم تولید پسماند عفونی (0.842=A) و آموزش مداوم کارکنان برای شرایط اپیدمی (0.838=A) به ترتیب دارای بالاترین ضریب اهمیت بودند. تحلیل نتایج نشان داد که شاخصهای بحرانی عمدتاً در دو بُعد بهداشتی (با محوریت حفاظت از نیروی انسانی) و محیطزیستی (با تمرکز بر مدیریت پسماند و فاضلاب) متمرکز بودند. این الگو بر همپیوندی این ابعاد و ضرورت رویکرد یکپارچه تأکید دارد.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش مؤید آن است که تابآوری بیمارستان در برابر پاندمیها پدیدهای چندبعدی و وابسته به تعامل پویای عوامل مدیریتی، بهداشتی، محیطزیستی و فنی است. الگوی پیشنهادی، چارچوبی عملیاتی برای سنجش و ارتقای تابآوری بیمارستانها ارائه میدهد. توجه همزمان به سلامت پرسنل، مدیریت اثرات محیطزیستی و تقویت زیرساختهای حیاتی، به عنوان ارکان اساسی افزایش تابآوری سیستم بیمارستانی در طراحی برنامههای آمادگی و پاسخ به بحران توصیه میشود. این مدل میتواند بهعنوان ابزاری عملی برای مدیران و سیاستگذاران بیمارستانی در اولویتبندی تخصیص منابع و بهبود آمادگی برای شرایط اضطراری به کار رود.
تعارض کننده: گزارش نشده است.
منبع حمایت کننده: ندارد.
روش بررسی: این مطالعه در بیمارستان شهید دکتر لواسانی با به کارگیری یک روش ترکیبی سهمرحلهای انجام شد. در مرحله اول، از طریق مرور نظاممند در پایگاههای اطلاعاتی معتبر و بررسی اسناد سازمانهای بینالمللی، چارچوب اولیهای متشکل از ۳۰ شاخص در چهار بُعد اصلی (مدیریتی-ساختاری، بهداشتی، محیطزیستی و فنی-زیرساختی) استخراج گردید. در مرحله دوم، پانل ۱۵ نفرهای از خبرگان با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. شاخصها با استفاده از تکنیک دلفی فازی در دو راند ارزیابی شدند. در راند اول،پرسشنامهای مبتنی بر اعداد فازی مثلثی طراحی و در اختیار خبرگان قرار گرفت . در راند دوم ، بازخورد کنترلشدهای بر اساس تحلیل اولیه نتایج راند اول ارائه شد..ت دادهها با روش مرکز ثقل تحلیل و ضریب اهمیت نهایی (A) برای هر شاخص محاسبه گردید. شاخصهایی با ضریب اهمیت بالاتر از ۰.۷ (۲۱ شاخص) به عنوان شاخصهای نهایی انتخاب شدند. پایایی با ضریب توافق کندال ۰.۸۵ تأیید شد.
یافتهها: فرآیند دلفی فازی منجر به تأیید و اولویتبندی ۲۱ شاخص نهایی از مجموعه اولیه شد. شاخصهای درصد ابتلای کارکنان در بحران (0.847=A)، حجم تولید پسماند عفونی (0.842=A) و آموزش مداوم کارکنان برای شرایط اپیدمی (0.838=A) به ترتیب دارای بالاترین ضریب اهمیت بودند. تحلیل نتایج نشان داد که شاخصهای بحرانی عمدتاً در دو بُعد بهداشتی (با محوریت حفاظت از نیروی انسانی) و محیطزیستی (با تمرکز بر مدیریت پسماند و فاضلاب) متمرکز بودند. این الگو بر همپیوندی این ابعاد و ضرورت رویکرد یکپارچه تأکید دارد.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش مؤید آن است که تابآوری بیمارستان در برابر پاندمیها پدیدهای چندبعدی و وابسته به تعامل پویای عوامل مدیریتی، بهداشتی، محیطزیستی و فنی است. الگوی پیشنهادی، چارچوبی عملیاتی برای سنجش و ارتقای تابآوری بیمارستانها ارائه میدهد. توجه همزمان به سلامت پرسنل، مدیریت اثرات محیطزیستی و تقویت زیرساختهای حیاتی، به عنوان ارکان اساسی افزایش تابآوری سیستم بیمارستانی در طراحی برنامههای آمادگی و پاسخ به بحران توصیه میشود. این مدل میتواند بهعنوان ابزاری عملی برای مدیران و سیاستگذاران بیمارستانی در اولویتبندی تخصیص منابع و بهبود آمادگی برای شرایط اضطراری به کار رود.
تعارض کننده: گزارش نشده است.
منبع حمایت کننده: ندارد.
واژههای کلیدی: تابآوری بیمارستانی، ریسکهای بهداشتی، ریسکهای محیطزیستی، بیماریهای نوپدید، روش دلفی فازی، مدیریت بحران.
نوع مطالعه: كاربردي |
موضوع مقاله:
مطالعات کمی و کیفی
دریافت: 1404/8/21 | پذیرش: 1404/12/5 | انتشار: 1405/1/10
دریافت: 1404/8/21 | پذیرش: 1404/12/5 | انتشار: 1405/1/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
