Ethics code: IR.UMSHA.REC.1399.184
دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی ، moh.sadeghi@uswr.ac.ir
چکیده: (158 مشاهده)
زمینه و هدف: حوادث شغلی در صنایع پیچیده چالشهای عمدهای ایجاد میکنند و تکنیکهای سنتی تحلیل محدودیتهایی مانند تمرکز ناکافی بر انحرافات سیستماتیک، عوامل انسانی-سازمانی و وابستگیها دارند. این مطالعه تکنیک نوین Industrial Root-cause Analysis & Judgment (IRAJ) را بر پایه تحلیل تغییرات (Change-Based Analysis) و چارچوب 6M (انسان، ماشین، روش، مواد، مدیریت، محیط) توسعه داد تا دقت، جامعیت و کاربرد تحلیل حوادث را بهبود بخشد.
روش بررسی: تکنیک IRAJ با ترکیب تحلیل تغییرات و 6M در 6 گام اصلیتوسعه یافت. معیارهای ارزیابی (سیستمی بودن، عمق تحلیل، سرعت، بیطرفی، پشتیبانی از اقدامات اصلاحی، یادگیری سازمانی، کاربرد صنعتی) از مرور ادبیات استخراج شد. پنل خبرگان مطالعه شامل 10 متخصص HSE با حداقل 10 سال تجربه بود. معیارها با ANP (با در نظر گرفتن وابستگیها) تعیین و رتبهبندی تکنیکها با VIKOR انجام گردید. پنج حادثه نمونه از صنایع متنوع تحلیل شد و امتیازات بر اساس نظر خبرگان محاسبه گردید.
یافتهها: تکنیک IRAJ با امتیاز 0.34 در رتبه اول قرار گرفت (FAM: 0.26، Tripod-β: 0.22، SCAT: 0.18، CBA: 0.16، ECFC: 0.14، RCAT: 0.10). نسبت به روشهای مرجع، عمق تحلیل 28%، پوشش عوامل انسانی-سازمانی 31%، پشتیبانی از اقدامات اصلاحی 35% و کاهش وابستگی به قضاوت تحلیلگر 29% افزایش یافت. همچنین بیشترین علل ریشهای در مدیریت (28%) و روش (24%) شناسایی شد.
نتیجهگیری: تکنیک IRAJ رویکردی ساختاریافته و تغییرمحور ارائه میدهد که تحلیل حوادث را جامعتر و دقیقتر میکند. علاوه بر این، یافتهها نشان میدهد که به کارگیری روش ANP–VIKOR میتواند یک چارچوب علمی و استاندارد برای ارزیابی و رتبهبندی تکنیکهای تحلیل حوادث فراهم کند، به طوری که معیارهای مهم همزمان مورد سنجش قرار گیرند و تصمیمگیری به صورت کمی و شفاف انجام شود.
روش بررسی: تکنیک IRAJ با ترکیب تحلیل تغییرات و 6M در 6 گام اصلیتوسعه یافت. معیارهای ارزیابی (سیستمی بودن، عمق تحلیل، سرعت، بیطرفی، پشتیبانی از اقدامات اصلاحی، یادگیری سازمانی، کاربرد صنعتی) از مرور ادبیات استخراج شد. پنل خبرگان مطالعه شامل 10 متخصص HSE با حداقل 10 سال تجربه بود. معیارها با ANP (با در نظر گرفتن وابستگیها) تعیین و رتبهبندی تکنیکها با VIKOR انجام گردید. پنج حادثه نمونه از صنایع متنوع تحلیل شد و امتیازات بر اساس نظر خبرگان محاسبه گردید.
یافتهها: تکنیک IRAJ با امتیاز 0.34 در رتبه اول قرار گرفت (FAM: 0.26، Tripod-β: 0.22، SCAT: 0.18، CBA: 0.16، ECFC: 0.14، RCAT: 0.10). نسبت به روشهای مرجع، عمق تحلیل 28%، پوشش عوامل انسانی-سازمانی 31%، پشتیبانی از اقدامات اصلاحی 35% و کاهش وابستگی به قضاوت تحلیلگر 29% افزایش یافت. همچنین بیشترین علل ریشهای در مدیریت (28%) و روش (24%) شناسایی شد.
نتیجهگیری: تکنیک IRAJ رویکردی ساختاریافته و تغییرمحور ارائه میدهد که تحلیل حوادث را جامعتر و دقیقتر میکند. علاوه بر این، یافتهها نشان میدهد که به کارگیری روش ANP–VIKOR میتواند یک چارچوب علمی و استاندارد برای ارزیابی و رتبهبندی تکنیکهای تحلیل حوادث فراهم کند، به طوری که معیارهای مهم همزمان مورد سنجش قرار گیرند و تصمیمگیری به صورت کمی و شفاف انجام شود.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
