Ethics code: IR.ABADANUMS.REC.1403.098
دانشگاه علوم پزشکی آبادان ، p.rashnoudi@modares.ac.ir
چکیده: (22 مشاهده)
زمینه و هدف: آتشباری در معادن بهدلیل استفاده مستقیم از مواد منفجره، پیامدهای بالقوه فاجعهآمیز و حساسیت بالا به خطاهای انسانی، یکی از پرمخاطرهترین فعالیتهای معدنی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی سناریوهای ریسک مرتبط با عملیات آتشباری و توسعه چارچوبی ترکیبی برای ارزیابی و اولویتبندی آنها انجام شد.
روش بررسی: سناریوهای ریسک آتشباری با مرور منابع علمی و فنی مرتبط و بهرهگیری از نظر خبرگان شناسایی شدند. برای افزایش انسجام مفهومی، هر مورد در قالب سناریویی متشکل از علت، رویداد خطرناک و پیامد بالقوه تدوین شد. چهار معیار شدت پیامد، احتمال وقوع، فرکانس مواجهه و قابلیت تحمل ریسک بر اساس دیدگاه خبرگان انتخاب شدند. وزن معیارها با روش بهترین–بدترین فازی (FBWM) تعیین و سناریوهای ریسک با استفاده از تحلیل رابطه خاکستری (GRA) اولویتبندی شدند.
یافتهها: نتایج FBWM نشان داد شدت پیامد با وزن 0/489 بااهمیتترین معیار و فرکانس مواجهه با وزن 0/106 کماهمیتترین معیار بود. سناریوی عدم استفاده آتشبار از تجهیزات حفاظت فردی ضد الکتریسیته ساکن (R14) بالاترین اولویت و سناریوی انتخاب پناهگاه نزدیک محل آتشباری و در مسیر پرتاب سنگ (R25) پایینترین اولویت را به خود اختصاص داد.
بحث و نتیجهگیری: چارچوب ترکیبی بهکاررفته با تلفیق قضاوت خبرگان، FBWM و GRA، امکان وزندهی ساختاریافته معیارها و اولویتبندی سناریوهای ریسک را فراهم کرده و عدمقطعیت موجود در ارزیابیهای کارشناسی را مدلسازی میکند. این چارچوب میتواند بهعنوان ابزار پشتیبان تصمیم برای مدیران ایمنی، مسئولان معادن و مهندسان HSE در شناسایی سناریوهای با اولویت بالاتر و برنامهریزی اقدامات کنترلی استفاده شود؛ بااینحال، مقایسه عملکرد آن با روشهای متداول نیازمند بهرهگیری از دادههای واقعی حوادث و بررسی در محیطهای عملیاتی گستردهتر است.
روش بررسی: سناریوهای ریسک آتشباری با مرور منابع علمی و فنی مرتبط و بهرهگیری از نظر خبرگان شناسایی شدند. برای افزایش انسجام مفهومی، هر مورد در قالب سناریویی متشکل از علت، رویداد خطرناک و پیامد بالقوه تدوین شد. چهار معیار شدت پیامد، احتمال وقوع، فرکانس مواجهه و قابلیت تحمل ریسک بر اساس دیدگاه خبرگان انتخاب شدند. وزن معیارها با روش بهترین–بدترین فازی (FBWM) تعیین و سناریوهای ریسک با استفاده از تحلیل رابطه خاکستری (GRA) اولویتبندی شدند.
یافتهها: نتایج FBWM نشان داد شدت پیامد با وزن 0/489 بااهمیتترین معیار و فرکانس مواجهه با وزن 0/106 کماهمیتترین معیار بود. سناریوی عدم استفاده آتشبار از تجهیزات حفاظت فردی ضد الکتریسیته ساکن (R14) بالاترین اولویت و سناریوی انتخاب پناهگاه نزدیک محل آتشباری و در مسیر پرتاب سنگ (R25) پایینترین اولویت را به خود اختصاص داد.
بحث و نتیجهگیری: چارچوب ترکیبی بهکاررفته با تلفیق قضاوت خبرگان، FBWM و GRA، امکان وزندهی ساختاریافته معیارها و اولویتبندی سناریوهای ریسک را فراهم کرده و عدمقطعیت موجود در ارزیابیهای کارشناسی را مدلسازی میکند. این چارچوب میتواند بهعنوان ابزار پشتیبان تصمیم برای مدیران ایمنی، مسئولان معادن و مهندسان HSE در شناسایی سناریوهای با اولویت بالاتر و برنامهریزی اقدامات کنترلی استفاده شود؛ بااینحال، مقایسه عملکرد آن با روشهای متداول نیازمند بهرهگیری از دادههای واقعی حوادث و بررسی در محیطهای عملیاتی گستردهتر است.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
